اثرات نیترات غذایی گیاهی بر عملکرد قلبی - عروقی و استقامت بدنی ورزشکاران: مرور نظام مند مطالعات ۲۰۲۵-۲۰۱۶

در سال های اخیر اثرات نیترات غذایی گیاهی به عنوان یکی از مهم ترین ترکیبات زیست فعال موثر در بهبود عملکرد قلبی-عروقی و ارتقای توان استقامتی ورزشکاران مورد توجه و بحث قرار گرفته است. سبزیجات برگ سبز مانند کرفس و سبزیجات ریشه ای مانند چغندر و تربچه منابع غنی از نیترات می باشند. با مصرف این سبزیجات، نیترات موجود در آنها به نیتریت و در نهایت نیتریک اکسید تبدیل خواهد شد. نیتریک اکسید به دلیل اثرات مثبتی که بر مکانیزم های فیزیولوژیک مانند افزایش کارایی میتوکندری، اتساع عروق، کاهش هزینه اکسیژن، فعالیت، بهبود جریان خون عضلانی و افزایش زمان تا خستگی دارد، منجر به افزایش عملکرد ورزشی می گردد. هدف ما از انجام این مطالعه مروری نظام مند با رویکرد تحلیلی انتقادی بر پژوهش های انجام شده بود تا ضمن بررسی اثرات قلبی-عروقی و استقامتی نیترات غذایی گیاهی، خلاهای پژوهش های موجود نیز شناسایی شود. در این پژوهش از پایگاه های Google Scholar، ScienceDirect، Scopus و PubMed برای استخراج مقالات استفاده شد. یافته ها بیانگر آن است که در اکثر مطالعات ورزشی در بین منابع نیترات گیاهی، تمرکز اصلی بر مصرف آب چغندر به دلیل غلظت بالای نیترات و همچنین امکان کنترل دقیق دوز بوده که اثرات قابل توجهی بر بهبود عملکرد فیزیولوژیک و ورزشی داشته است. با این وجود به دلیل ناهمگونی در نتایج برخی مطالعات می توان اظهار داشت که نیترات گیاهی به عنوان یک مکمل امیدوارکننده محسوب می شود اما هنوز به عنوان یک استاندارد طلایی برای همه ورزشکاران ثابت نشده است. برای دستیابی به این امر، به آزمایشات کنترل شده، تصادفی و طولانی مدت با دوز و فرم استاندارد نیترات گیاهی نیاز است و برای دستیابی به بهترین نتیجه توجه به ویژگی های منحصر به فرد هر ورزشکار امری ضروری می باشد.

کلیدواژه ها:

استقامت ، اکسید نیتریک ، عملکرد قلبی عروقی ، فیزیولوژی ورزش