بررسی ساختاری ده قصه از افسانه های گردی بر اساس نظریه ریخت شناسی ولادیمیر پراپ

این پژوهش با هدف بررسی ساختار روایی قصه های کردی بر اساس الگوی ریخت شناسی ولادیمیر پراپ انجام شده است. این پژوهش از نوع پژوهش توصیفی- تحلیلی و با رویکرد کیفی است. تحلیل داده ها بر اساس الگوی ساختاری ولادیمیر پراپ صورت گرفت به نحوی که هر قصه به خویش کاری های مشخص تقسیم بندی و ساختار روایت آن با تاکید بر توالی و جایگاه این توابع مورد بررسی و تفسیر قرار گرفت. به این ترتیب، خویش کاری های هر قصه شناسایی و نقش آنها در شکل دهی ساختار کلی داستان تحلیل شد. برای انجام پژوهش، ده قصه از افسانه های گردی (دره خانم؛ برادر عاقل و برادر دیوانه؛ مرد بی دست و پا؛ چهل گیسو؛ خالو گاو بریاگ؛ دختری بنام دانه قرمز انار؛ زن نادان؛ مردی بنام جوجه؛ دو برادر بنام های کچل و شکم سیاه علی (دزد)) نوشته شهناز آذری نوش به صورت هدفمند انتخاب شدند. داده های پژوهش از طریق قصه های مکتوب جمع آوری گردید. تحلیل داده ها بر اساس الگوی ساختاری ولادیمیر پراپ صورت گرفت. نتایج نشان داد که قصه های کردی با وجود تفاوت های محلی از ساختار بنیادین مشابهی با قصه های عامیانه ی دیگر فرهنگ ها پیروی می کنند و بسیاری از کنش های اصلی پراپ در آنها تکرار می شود. این نتایج نشانگر غنای فرهنگی ادبیات شفاهی کردی و سازگاری آن با الگوهای جهانی روایت است. به طور کلی می توان گفت که ریخت شناسی پراپ می تواند ابزاری موثر برای تحلیل روایت های قومی باشد.

کلیدواژه ها:

قصه های گردی ، قصه های پریان ، ولادیمیر پراپ ، تحلیل ساختاری