کارکرد اندیشه نیکی در شاهنامه در پرتو روانشناسی انسان گرای آبراهام مزلو و معنادرمانی ویکتور فرانکل

چکیده: محسن توده رنجبر دکتری پژوهشگری علوم اجتماعی دانشگاه تهران پژوهش حاضر با رویکردی میان رشته ای به بررسی و تحلیل مفهوم «نیکی» در شاهنامه فردوسی و تطبیق آن با دیدگاه های روان شناسی انسان گرا و معنادرمانی می پردازد. هدف، مطالعه تبیین جایگاه نیکی به مثابه فرایندی آگاهانه و پویا در رشد و تعالی انسان است. فردوسی نیکی را در پیوند با خرد، راستی و مسئولیت پذیری می بیند و این سه گانه را مسیر تکامل اخلاقی و معنوی انسان معرفی می کند. از سوی دیگر، نظریه انسان گرای آبراهام مزلو با تاکید بر خودشکوفایی و معنادرمانی ویکتور فرانکل با تمرکز بر جست وجوی معنا در رنج، هر دو نیکی را نیرویی برای رشد روانی و معنا بخشی به زندگی دانسته اند. مقایسه این دیدگاه ها نشان می دهد که مفهوم نیکی در شاهنامه با اصول روان شناسی انسان گرا و معنادرمانی هم پوشانی دارد زیرا بر آزادی، آگاهی، انتخاب اخلاقی و مسئولیت تاکید می کند. در نتیجه می توان اندیشه فردوسی را هم راستا با مبانی روان شناسی مثبت و رشد انسان در روزگار معاصر دانست؛ نگرشی که قابلیت بازتفسیر و بهره گیری در ارتقای سلامت روان و بازسازی روان شناسی فرهنگی ایران را داراست.

کلیدواژه ها:

شاهنامه ، نیکی فردوسی ، آبراهام مزلو ، ویکتور فرانکل ، روان شناسی انسان گرا ، معنادرمانی