بررسی تطبیقی اندیشه مرگ درباب نهم بوستان سعدی وقرآن کریم

این مقاله به تشریح و مقایسه دیدگاه قرآن کریم و شیخ سعدی در مورد مفهوم مرگ می پردازد و نشان می دهد که اندیشه این شاعر بزرگ ایرانی با تعالیم قرآنی همسویی زیادی دارد. از منظر قرآن مرگ یک حقیقت همگانی، اجتناب ناپذیر و جزئی از تقدیر الهی است که تنها به اذن خداوند رخ می دهد. این مقاله با اشاره به آیاتی چون «کل نفس ذائقه الموت» و «نحن قدرنا بینکم الموت»، مرگ را نه به عنوان یک پایان بلکه به عنوان بازگشتی به سوی خداوند و آزمونی برای بندگان معرفی می کند. سپس مقاله به بررسی باب نهم بوستان سعدی می پردازد و نشان می دهد که چگونه او در این باب ضمن هشدار در مورد گذر عمر و غفلت به همان مفاهیم قرآنی اشاره می کند. سعدی در حکایت های مختلف همگانی بودن مرگ را برای همه بدون در نظر گرفتن مقام و قدرت یادآور می شود که این دیدگاه مستقیما با آیه «کل نفس ذائقه الموت» هم سو است. همچنین با اشاره به داستان جمشید و بیت «باد اجل بیخش از بن نکند اندیشه تقدیر شدن مرگ از سوی خداوند را بازتاب می دهد که مشابه آیه «نحن قدرنا بینکم الموت» است. حتی در حکایت پیر و طلا، سعدی بر زودگذر بودن دنیا و بی فایده بودن دلبستگی به مال تاکید می کند، موضوعی که در قرآن نیز تکرار شده است. تحلیل داده ها با روش توصیفی-تحلیلی انجام شد که در آن مفاهیم استخراج شده از منابع ابتدا به صورت جداگانه توصیف و سپس به صورت تطبیقی تحلیل شدند. در این فرآیند تلاش شد تا همسویی ها و تفاوت های دیدگاه قرآن و سعدی در مورد مفهوم مرگ به دقت بررسی و تبیین شوند. در نهایت، مقاله به این نتیجه می رسد که سعدی در بوستان نه تنها از نظر ادبی بلکه از نظر محتوایی نیز درک عمیقی از مفاهیم قرآنی درباره مرگ داشته و اندیشه های او بازتابی از تعالیم اسلامی است.

کلیدواژه ها:

قرآن ، مرگ ، وابستگی دنیا ، بوستان سعدی