بازاندیشی نقش محوطه در مجتمع مسکونی؛ گذار از فضاهای انزوا تا اجتماع

تحولات جمعیتی و تغییر سبک زندگی در دهه های اخیر الگوی سکونت شهری را دگرگون کرده و نیاز به بازاندیشی در طراحی مجتمع های مسکونی را پررنگ ساخته است. کاهش بعد خانوار، افزایش واحدهای کوچک متراژ و گسترش زندگی آپارتمانی موجب شده است که بسیاری از فضاهای خصوصی گذشته کارکرد خود را از دست بدهند و مسئله ی انزوای سکونتی بیش از پیش نمود یابد. در مقابل، محوطه و فضاهای باز مجتمع های مسکونی می توانند به عنوان بستری برای تعاملات اجتماعی، فعالیت های جمعی و ایجاد حس تعلق عمل کرده و بخشی از کمبودهای فضاهای خصوصی کوچک را جبران کنند. این مقاله با رویکرد گذار از فضاهای انزوا تا اجتماع به بررسی نقش محوطه در ارتقای کیفیت زندگی ساکنان می پردازد و نشان می دهد که چگونه طراحی مناسب فضاهای باز از فضاهای مکث و مسیرهای پیاده روی گرفته تا فضاهای اشتراکی مانند باغ های اجتماعی، حیاط های چندمنظوره و فضاهای فرهنگی می تواند زمینه ساز شکل گیری اجتماع، افزایش نشاط اجتماعی و تقویت روابط میان ساکنان باشد. در نهایت مقاله ضمن تحلیل اصول طراحی اجتماع محور، الگوی پیشنهادی ای ارائه می دهد که در آن خانه های کوچک متراژ در کنار فضاهای جمعی فعال و کارآمد تجربه ی سکونت انسانی، پویا تر و اجتماعی تری خلق می کنند.

کلیدواژه ها:

معماری مسکونی ، محوطه مجتمع ، اجتماع محوری ، کاهش بعد خانوار ، انزوای سکونتی ، فضاهای اشتراکی ، کیفیت زندگی ، طراحی اجتماع ساز