تحلیل نظری تاثیر استقرار حسابداری تعهدی بر شفافیت و پاسخگویی مالی در شهرداریها

مقاله حاضر به صورت نظری به بررسی تاثیر استقرار حسابداری تعهدی بر شفافیت و پاسخگویی مالی در شهرداریها می پردازد. شهرداری ها به عنوان نهادهای اصلی ارائه دهنده خدمات عمومی، در چارچوب حسابداری نقدی با محدودیت هایی مواجه اند که تصویر کاملی از وضعیت مالی ارائه نمی کند. حسابداری تعهدی با ثبت رویدادهای اقتصادی در زمان وقوع امکان گزارشگری دقیق تر، دارایی ها، بدهی ها و تعهدات را فراهم کرده و زمینه ارتقای شفافیت و پاسخگویی را ایجاد می کند. پرسش اصلی تحقیق این است که گذار به حسابداری تعهدی چگونه می تواند فرآیندهای افشا و نظام پاسخگویی مالی در شهرداری های ایران را تقویت کند و چه عوامل ساختاری نهادی یا مدیریتی می توانند این تاثیر را تسهیل یا محدود کنند. روش پژوهش مبتنی بر رویکرد نظری مفهومی و بر پایه مرور نظام مند ادبیات داخلی و بین المللی و تحلیل مضمون است. بر مبنای این بررسی تعاریف کلیدی حوزه شفافیت، پاسخگویی و حسابداری تعهدی استخراج و دسته بندی شده و پیشینه پژوهش ها نیز الگوهای مشترک و تفاوت های موجود در تجربه ایران و سایر کشورها را نشان می دهد. چارچوب نظری تحقیق با استفاده از مجموعه ای از نظریه های مرتبط در حوزه مسئولیت پذیری، مالی، شفافیت اطلاعات، حاکمیت مالی، مدل های اقتباسی گزارشگری مالی، سرمایه اجتماعی، کنترل داخلی و تغییر سازمانی تدوین شده است. بر اساس این چارچوب مدل مفهومی پژوهش حسابداری تعهدی را به عنوان متغیر اصلی با متغیرهای واسطه ای همچون کیفیت اطلاعات، کنترل داخلی و انطباق سازمانی و با پیامدهایی شامل افزایش شفافیت و تقویت پاسخگویی مرتبط می سازد. همچنین نقش عوامل تعدیل کننده مانند فرهنگ سازمانی و ظرفیت نهادی نیز در مدل در نظر گرفته شده است. نتایج تحلیل نشان می دهد که گذار به حسابداری تعهدی می تواند ساختارهای مدیریت مالی شهرداری را ارتقا دهد، اما میزان موفقیت آن به فراهم سازی پیش نیازهایی مانند ظرفیت سازی، آموزش کارکنان و اصلاح سازوکارهای نظارتی بستگی دارد.

کلیدواژه ها:

حسابداری تعهدی ، شفافیت مالی ، پاسخگویی مالی ، شهرداری ها