رابطه آموزش بازی محور با افزایش انگیزه تحصیلی و تسهیل فرآیند یادگیری: یک مطالعه شبه آزمایشی در دوره ابتدایی

آموزش بازی محور به عنوان یک پارادایم نوین آموزشی، توجه روزافزونی را در نظام های تعلیم و تربیت، به ویژه در دوره ابتدایی، به خود جلب کرده است. این مقاله مروری با هدف تحلیل و ترکیب یافته های پژوهشی موجود درباره رابطه آموزش بازی محور با دو متغیر کلیدی انگیزه تحصیلی و تسهیل فرآیند یادگیری در دانش آموزان دوره ابتدایی انجام شده است. با استفاده از روش مرور نظام مند، پژوهش های منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۳ در پایگاه های معتبر داخلی و بین المللی با کلیدواژه های مرتبط جستجو، غربال گری و تحلیل محتوای کیفی شدند. یافته ها نشان می دهد که آموزش بازی محور از طریق مکانیسم هایی مانند ایجاد حس کنجکاوی و شگفتی، ارائه بازخورد فوری و مثبت، کاهش اضطراب و ترس از شکست، و افزایش احساس خودکارآمدی، تاثیر قابل توجهی بر افزایش انگیزه درونی و کاهش بیانگیزگی دانش آموزان دارد. هم چنین، بازی های آموزشی با فراهم آوردن فضایی امن برای آزمایش و خطا، تقویت تعاملات اجتماعی و همکاری، یکپارچه سازی چندحسی اطلاعات، و ارائه چالش های سازگار با سطح رشد شناختی کودک، به طور معناداری فرآیند یادگیری را تسهیل کرده و به درک عمیق تر، نگهداری بهتر و انتقال کارآمدتر مفاهیم آموزشی منجر می شوند. این مقاله بر اساس مدل های نظری مانند نظریه خودتعیین گری (SDT) و نظریه جریان (Flow Theory)، چارچوبی مفهومی ارائه می دهد که نشان می دهد چگونه طراحی سنجیده بازی ها (از نظر قوانین، اهداف، تعامل و بازخورد) می تواند نیازهای روان شناختی بنیادین شایستگی، استقلال و احساس تعلق را ارضا کرده و در نتیجه، هم انگیزه و هم یادگیری را بهینه سازد. در عین حال، چالش هایی مانند یک جانبه نگری به جنبه سرگرمی، غفلت از اهداف آموزشی، و کمبود آموزش حرفه ای معلمان در به کارگیری اثربخش این روش نیز شناسایی و بحث شده اند. نتیجه گیری کلی حاکی از آن است که آموزش بازی محور، در صورتی که بر اساس اصول علمی و متناسب با محتوای درسی طراحی شود، می تواند یک راهبرد کارآمد و اثربخش برای غلبه بر چالش های انگیزشی و یادگیری در دوره ابتدایی باشد و به ایجاد نگرش مثبت پایدار نسبت به تحصیل کمک کند.

کلیدواژه ها:

آموزش بازی محور ، انگیزه تحصیلی ، فرآیند یادگیری ، دوره ابتدایی ، مرور نظام مند ، نظریه خودتعیین گری