نقش تعامل معلم–دانش آموز در کشف و مدیریت نیازهای روانی دانش آموزان در مدرسه

تعامل معلم–دانش آموز به عنوان یکی از مولفه های اساسی فرایند تربیت، نقش محوری در شناسایی و مدیریت نیازهای روانی دانش آموزان دارد. این تحقیق مروری با هدف بررسی نقش تعامل معلم–دانش آموز در کشف و پاسخ دهی به نیازهای روانی دانش آموزان در محیط مدرسه انجام شد. روش پژوهش مبتنی بر مرور نظام مند منابع علمی، مقالات پژوهشی، پایان نامه ها و اسناد بالادستی آموزش وپرورش است که به تحلیل سه محور اصلی: تعامل معلم–دانش آموز، نیازهای روانی دانش آموزان و فعالیت های پرورشی پرداخته شده است.یافته ها نشان می دهد که تعامل موثر و حمایت گرانه معلم، زمینه شناسایی به موقع نیازهای روانی دانش آموزان را فراهم می کند و امکان مدیریت و پاسخ دهی مناسب به آن ها را افزایش می دهد. تعامل مثبت معلم–دانش آموز موجب ارتقای احساس امنیت، انگیزش تحصیلی، هویت یابی و جامعه پذیری دانش آموزان می شود و نقش موثری در پیشگیری از اضطراب، افت تحصیلی و ناهنجاری های اجتماعی دارد. همچنین، فعالیت های پرورشی و فرهنگی، در صورتی که با مشارکت فعال معلمان و تعامل مستمر با دانش آموزان همراه باشند، اثرگذاری بیشتری در ارتقای مهارت های روانی و اجتماعی دانش آموزان دارند.با وجود این، چالش هایی مانند فشار محتوای درسی، ضعف آموزش مهارت های روان شناسی تربیتی و نگاه صوری به فعالیت های پرورشی، مانع تحقق کامل اهداف تربیتی و روانی می شود. در مقابل، فرصت هایی نظیر طراحی برنامه های پرورشی هدفمند، آموزش مهارت های ارتباطی به معلمان و ایجاد بستر گفت وگوی مستمر، می تواند کیفیت تعامل معلم–دانش آموز و سلامت روان دانش آموزان را ارتقا دهد.نتیجه این پژوهش تاکید می کند که تعامل معلم–دانش آموز نه تنها عامل شناسایی و مدیریت نیازهای روانی دانش آموزان است، بلکه پیش شرط موفقیت برنامه های پرورشی و رشد متوازن فردی، اجتماعی و هویتی آنان به شمار می رود. بنابراین، توجه به ارتقای کیفیت تعامل انسانی و عاطفی معلم با دانش آموزان، یک ضرورت راهبردی در مدارس است.

کلیدواژه ها:

تعامل معلم–دانش آموز ، نیازهای روانی دانش آموزان ، فعالیت های پرورشی ، هویت یابی ، جامعه پذیری ، سلامت روان