نقش ارزشیابی در تدوین و اجرای برنامه های درسی

سنجش و ارزشیابی به عنوان یکی از ارکان حیاتی نظام های آموزشی، نقش محوری در طراحی، اجرا و بهبود برنامه های درسی ایفا می کند و رابطه ای مستقیم میان اهداف آموزشی، روش های یاددهی–یادگیری و نتایج تحصیلی برقرار می سازد. در رویکردهای نوین آموزشی، ارزشیابی تنها به عنوان ابزاری برای قضاوت پایانی مطرح نیست، بلکه فرایندی مستمر و تکوینی است که می تواند کیفیت محتوای آموزشی، روش های تدریس و استراتژی های یادگیری را ارتقا دهد. اهمیت این موضوع از آن جا ناشی می شود که بدون یک نظام ارزشیابی دقیق و همسو با اهداف آموزشی، امکان اطمینان از تحقق شایستگی ها و مهارت های دانش آموزان فراهم نمی شود و فاصله میان برنامه درسی مصوب و برنامه اجرایی افزایش می یابد. ضرورت پرداختن به جایگاه سنجش و ارزشیابی زمانی بیشتر نمایان می شود که تغییرات سریع اجتماعی، نیازهای متغیر یادگیرندگان و تحولات فناورانه، نظام های آموزشی را به سوی یادگیری عمیق، مهارت محوری و حل مسئله هدایت می کند و روش های سنتی آزمون محور دیگر پاسخ گو نیستند. بااین حال، در بسیاری از محیط های آموزشی، ارزشیابی هنوز به صورت منفک از طراحی برنامه درسی و غالبا با تاکید بر سنجش حافظه ای و نمره محور اجرا می شود که می تواند اثرات منفی بر انگیزش و یادگیری دانش آموزان داشته باشد. مسئله اصلی این مقاله، تحلیل جایگاه سنجش و ارزشیابی به عنوان مولفه ای یکپارچه در چرخه طراحی و اجرای برنامه های درسی و بررسی چالش ها و الزامات تحقق ارزشیابی اثربخش است؛ به گونه ای که نتایج آن به تصمیم گیری های آموزشی معنادار، بهبود مستمر برنامه درسی و ارتقای کیفیت یادگیری منجر شود.

کلیدواژه ها:

سنجش و ارزشیابی ، برنامه درسی ، طراحی آموزشی ، ارزشیابی تکوینی ، کیفیت یادگیری