تاثیر آموزش مهارت های زندگی بر کاهش استرس تحصیلی و افزایش انگیزه

جهان پرشتاب و پیچیده امروز، دانش آموزان را با چالش ها و فشارهای روانی-اجتماعی بی سابقه ای مواجه ساخته است که استرس تحصیلی یکی از شایع ترین و مخرب ترین پیامدهای آن به شمار می رود. استرس تحصیلی مزمن نه تنها می تواند به افت عملکرد، فرسودگی تحصیلی و کناره گیری آموزشی بینجامد، بلکه با کاهش سطح انگیزه درونی، شیرازه یادگیری و کشف معنای شخصی را از هم می گسلد. در این میان، آموزش مهارت های زندگی به عنوان یک راهبرد پیشگیرانه و ارتقادهنده، توجه صاحب نظران تعلیم و تربیت و روانشناسی مدرسه را به خود جلب کرده است. مهارت های زندگی به مجموعه ای از توانایی های روانی-اجتماعی اشاره دارد که فرد را برای رویارویی موثر با مقتضیات و چالش های زندگی روزمره توانمند می سازد. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و با مرور نظام مند پژوهش های داخلی و خارجی، به بررسی تاثیر آموزش این مهارت ها بر دو متغیر کلیدی کاهش استرس تحصیلی و افزایش انگیزه می پردازد. یافته ها حاکی از آن است که آموزش مهارت هایی چون خودآگاهی، مدیریت هیجان، حل مسئله، تصمیم گیری منطقی، تفکر انتقادی و مهارت های ارتباطی، از یک سو با تقویت منابع مقابله ای و سازگاری روانی دانش آموز، ادراک تهدیدآمیز از موقعیت های تحصیلی را کاهش داده و از سوی دیگر با ارضای نیازهای روانشناختی شایستگی، خودمختاری و تعلق، سوخت انگیزش درونی را فراهم می آورد. مقاله حاضر همچنین چارچوب های نظری پشتیبان، الگوهای اجرایی، چالش های پیاده سازی در بافت مدارس ایران و راهکارهای عملی را مورد بحث قرار می دهد. نتایج نهایی بر این نکته تاکید دارد که ادغام نظام مند آموزش مهارت های زندگی در برنامه درسی، نه یک الحاق تجملی، بلکه یک ضرورت بنیادین برای تامین سلامت روان، پویایی انگیزشی و تحقق یادگیری پایدار در نسل آینده است

کلیدواژه ها:

مهارت های زندگی ، استرس تحصیلی ، انگیزه پیشرفت ، آموزش روانی-اجتماعی ، سلامت مدرسه ، برنامه درسی