بررسی تاثیر تعامل معلم–دانش آموز بر عواطف و هیجلنات تحصیلی دانش آموزان

تعامل معلم–دانش آموز یکی از اساسی ترین مولفه های فرایند آموزش و یادگیری است که نقشی تعیین کننده در شکل گیری و هدایت عواطف و هیجانات تحصیلی دانش آموزان ایفا می کند. عواطف تحصیلی، شامل احساساتی مانند علاقه، لذت، امید، اضطراب، ترس، خستگی و بی انگیزگی، به طور مستقیم با کیفیت تجربه یادگیری، میزان مشارکت تحصیلی و عملکرد آموزشی دانش آموزان مرتبط هستند. پژوهش های تربیتی نشان می دهند که نحوه ارتباط معلم با دانش آموزان، از طریق رفتارهای کلامی و غیرکلامی، میزان حمایت عاطفی، احترام متقابل، عدالت آموزشی و شیوه های بازخورددهی، می تواند زمینه ساز بروز عواطف تحصیلی مثبت یا منفی در دانش آموزان باشد.تعامل مثبت و حمایتگر معلم–دانش آموز، با ایجاد احساس امنیت روانی، تعلق خاطر به کلاس و ارزشمندی فردی، به تقویت هیجانات مثبتی چون انگیزش، علاقه به یادگیری، خودکارآمدی و امید تحصیلی منجر می شود. در مقابل، تعاملات منفی، سرد یا تنش زا می تواند موجب افزایش اضطراب امتحان، کاهش اعتمادبه نفس تحصیلی، بی انگیزگی و حتی بروز هیجانات منفی پایدار مانند ناامیدی و دل زدگی از مدرسه شود. از این رو، کیفیت تعامل معلم–دانش آموز نه تنها بر بعد شناختی یادگیری، بلکه بر بعد عاطفی و هیجانی تجربه تحصیلی دانش آموزان نیز تاثیر عمیق دارد.علاوه بر این، تعامل موثر معلم–دانش آموز می تواند نقش میانجی مهمی میان عوامل فردی و محیطی با عواطف تحصیلی ایفا کند. ویژگی هایی نظیر سبک تدریس معلم، هوش هیجانی، مهارت های ارتباطی و نگرش تربیتی او، در کنار شرایط کلاس درس و فرهنگ مدرسه، در قالب تعاملات روزمره منعکس شده و به طور غیرمستقیم بر هیجانات تحصیلی دانش آموزان اثر می گذارند. توجه به این بعد عاطفی تعاملات آموزشی، به ویژه در نظام های آموزشی دانش آموزمحور، می تواند به ارتقای سلامت روان، بهبود سازگاری تحصیلی و افزایش کیفیت یادگیری منجر شود.در مجموع، بررسی تاثیر تعامل معلم–دانش آموز بر عواطف و هیجانات تحصیلی دانش آموزان، افق های تازه ای را برای بهبود فرایند آموزش فراهم می سازد و بر ضرورت توانمندسازی معلمان در حوزه مهارت های عاطفی و ارتباطی تاکید می کند. نتایج چنین بواژگانررسی هایی می تواند مبنایی علمی برای طراحی برنامه های آموزشی، مداخلات تربیتی و سیاست گذاری های موثر در جهت ارتقای کیفیت تعاملات آموزشی و بهبود تجربه هیجانی دانش آموزان در محیط مدرسه باشد.

کلیدواژه ها:

تعامل معلم–دانش آموز ، عواطف تحصیلی ، هیجانات تحصیلی ، حمایت عاطفی معلم ، انگیزش تحصیلی ، اضطراب تحصیلی ، یادگیری دانش آموزان