رابطه بین فضای فیزیکی کلاس درس (چیدمان، نور، رنگ) و تمرکز دانش آموزان

فضای فیزیکی کلاس درس به عنوان «معلم سوم»، نقشی بنیادین در فرآیند یادگیری و عملکرد شناختی دانش آموزان ایفا می کند. این پژوهش با هدف بررسی رابطه بین عناصر محیطی کلاس شامل چیدمان، نورپردازی و رنگ بندی با میزان تمرکز و توجه دانش آموزان انجام شده است. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی است. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی دانش آموزان مقطع متوسطه اول شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ بود که از میان آن ها ۳۰۰ نفر به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. داده ها از طریق پرسشنامه استاندارد ارزیابی محیط کلاس درس و مقیاس سنجش تمرکز دانش آموزان جمع آوری شد. نتایج تحلیل داده ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه نشان داد که بین تمامی مولفه های فضای فیزیکی و تمرکز دانش آموزان رابطه ای مثبت و معنادار وجود دارد. یافته ها حاکی از آن است که نورپردازی طبیعی و مناسب با ضریب تاثیر (۰.۴۵) و چیدمان انعطاف پذیر صندلی ها با ضریب تاثیر (۰.۳۸)، بیشترین تاثیر را بر افزایش توجه کلاسی دارند. همچنین مشخص شد که استفاده از رنگ های آرام بخش مانند آبی و سبز در دیوارهای کلاس، نسبت به رنگ های تحریک کننده، به حفظ آرامش و تمرکز طولانی مدت کمک بیشتری می کند. بر اساس نتایج این پژوهش، توجه به اصول طراحی محیط یادگیری و بهینه سازی عوامل فیزیکی کلاس درس، می تواند به عنوان یک راهکار موثر و کم هزینه در ارتقای کیفیت آموزش و بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: فضای فیزیکی کلاس درس ، تمرکز دانش آموزان ، نورپردازی ، رنگ بندی ، چیدمان کلاس ، طراحی آموزشی.