نقش نخبگان و روشنفکران در آفرنیش بنیان های نوگرایی سیاسی در جامعە کردی اقلیم کردستان عراق

مدرنیزاسیون سیاسی به عنوان فرایندی ساختاری–گفتمانی، ناظر بر گذار جوامع از الگوهای پیشامدرن و اقتدارمحور به نظم های سیاسی نهادمند، عقلانی و مردم سالار است. جامعه کردی اقلیم کردستان عراق از آغاز قرن بیستم و در پی فروپاشی امپراتوری عثمانی و شکل گیری دولت-ملت عراق، در معرض تحولات متعارضی قرار داشته که از یک سو تحت تاثیر فشارهای دولت مرکزی، منازعات ژئوپلیتیکی و تداوم ساختارهای سنتی قدرت بوده و از سوی دیگر، از کنش های فکری، فرهنگی و سیاسی نخبگان نوگرا تاثیر پذیرفته است. با وجود تلاش ها برای بازتعریف مناسبات قدرت و استقرار نهادهای مدرن حکمرانی، نوسازی سیاسی در این قلمرو به دلیل نفوذ پایدار ساختارهای قبیله ای و مذهبی، رقابت های درون نخبگانی، انحصار حزبی قدرت و گفتمان های ایدئولوژیک متعارض با موانع جدی مواجه بوده است. پژوهش حاضر با تمرکز بر نقش نخبگان و روشنفکران کرد به عنوان کنشگران گفتمانی مدرنیزاسیون سیاسی، به بررسی تاثیر تعامل و تقابل میان نخبگان سنتی و جریان های فکری نوگرا بر شتاب و جهت گیری گذار به نهادهای دموکراتیک می پردازد. فرضیه تحقیق بر این مبناست که روشنفکران و نخبگان فرهنگی کرد، از طریق تولید دانش انتقادی و روایت های بدیل پیرامون هویت، حقوق بشر، مشارکت سیاسی و شهروندی، نقشی محوری در تکوین بنیان های نهادی نوگرایی سیاسی ایفا کرده اند.

کلیدواژه ها:

نخبگان ، روشنفکران ، مدرنیزاسیون سیاسی ، گفتمان قدرت ، اقلیم کردستان عراق