نسبت آینده پژوهی انقلاب اسلامی با کلان گفتمان مهدویت

وقوع انقلاب اسلامی ایران، علاوه بر دمیدن جانی تازه در کالبد جامعه ایران، از منظر نشانه شناسی فرهنگی و سیاسی، نوید ظهور گفتمانی جهان گیر و بدیلی قدرتمند در سپهر گفتمان ها و نظام های سیاسی رایج دنیا بود. از آنجا که تحلیل و تخمین آینده فرا روی یک پدیده اجتماعی، مستلزم توجه به عوامل شکل دهنده و درون مایه آن پدیده است و با توجه به اینکه آموزه مهدویت و فرهنگ سیاسی برآمده از آن، نقشی مهم در شکل گیری و پیروزی انقلاب اسلامی و تداوم آن ایفا می کند، پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی- تحلیلی با هدف آینده پژوهی انقلاب اسلامی و نسبتش با آرمان شهر مطلوب آخرالزمانی یا دال مرکزی مهدویت، دلیل امکانی تداوم نظام جمهوری اسلامی را در آینده واکاوی کرده که بر اساس رویکردهای هنجاری و اکتشافی گفتمان مذکور بررسی شده است. در رویکرد اکتشافی، روندپژوهی مهدویت، بر پایه پذیرش این کلان گفتمان به عنوان یک باور اسلامی در میان مسلمانان تلقی گشته که به مرور بر تار و پود و غنای آن افزوده شده است؛ اما در رویکرد هنجاری مبتنی بر ترسیم چشم انداز انقلاب اسلامی، کلیدی ترین ارزش ها، آرمان ها و اهداف در نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران، بر اساس چشم انداز مهدویت تصویر می شود. یافته های پژوهش نشان داده است که تداوم انقلاب اسلامی ایران و اتصال آن به جهان آینده در چشم انداز مطلوب نظام، با حفظ دو کلان مولفه ایجابی و وجودی انقلاب اسلامی، یعنی «رهبری و ولایت دینی» و «مردم سالاری» حول دال مرکزی آینده محور و تمدن ساز تشیع، یعنی «مهدویت» تداوم وجودی و توسعه مستمر خواهد یافت

کلیدواژه ها:

انقلاب اسلامی ایران ، نشانه های وجودی ، مهدویت ، آینده پژوهی