واکاوی یادگیری باکیفیت: مفاهیم، شاخص ها و مراحل تحقق یادگیری موثر و پایدار

در عصر انفجار اطلاعات، هدف نظام های آموزشی از انتقال صرف دانش، به پرورش توانایی یادگیری عمیق و پایدار تغییر یافته است. این مقاله با روش شناسی مروری-تحلیلی، به واکاوی مفهوم چندبعدی “یادگیری باکیفیت” می پردازد. مسئله اصلی این است که تعریف عملیاتی روشنی از یادگیری باکیفیت و شاخص های قابل سنجش آن در بسیاری از محیط های آموزشی وجود ندارد و اغلب با یادگیری سطحی و مبتنی بر حافظه اشتباه گرفته می شود. این پژوهش با بررسی نظریه های کلیدی یادگیری، از جمله ساخت گرایی، نظریه شناختی و فراشناخت، به تبیین مفاهیم بنیادین یادگیری باکیفیت، شامل یادگیری عمیق، یادگیری معنادار و خودراهبری می پردازد. یافته ها نشان می دهد که یادگیری باکیفیت را می توان از طریق شاخص های ملموسی نظیر توانایی انتقال دانش به موقعیت های جدید، تفکر انتقادی، درگیری شناختی فعال و مهارت های فراشناختی ارزیابی کرد. همچنین، یک مدل پنج مرحله ای برای فرآیند یادگیری موثر (شامل: برانگیختن انگیزه، ارائه و درگیری اولیه، پردازش عمیق، بازخورد و اصلاح، و تثبیت و انتقال) ارائه می گردد که می تواند به عنوان یک نقشه راه عملی برای طراحان آموزشی و معلمان عمل کند. در نهایت، مقاله با ارائه پیشنهادهای کاربردی برای معلمان، مدیران و خود فراگیران، تاکید می کند که دستیابی به یادگیری باکیفیت مستلزم یک تحول پارادایمی از آموزش محتوا-محور به آموزش فرآیند-محور و توانمندساز است.کلیدواژه ها: یادگیری باکیفیت، یادگیری عمیق، شاخص های یادگیری، فراشناخت، طبقه بندی بلوم، آموزش فعال، یادگیری معنادار.