ارتقای مدیریت کلاس و مدرسه در عصر دیجیتال؛ چالش ها و راهکارهای عملی برای فرهنگیان

نفوذ گسست ناپذیر فناوری های نوین در زیست جهان نوجوانان، مرزهای سنتی کلاس درس را درنوردیده و مدیریت آموزشی را با پارادایم های نوظهوری مواجه کرده است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی چالش های کلیدی و ارائه راهکارهای عملیاتی برای فرهنگیان در مواجهه با «مدرسه دیجیتال» انجام شده است. در عصر حاضر، مدیریت کلاس درس دیگر صرفا به معنای برقراری نظم فیزیکی نیست، بلکه شامل مدیریت توجه، هدایت جریان اطلاعات و صیانت از سلامت روان دانش آموزان در فضای مجازی است. این مطالعه با رویکردی تحلیلی نشان می دهد که یکی از بزرگترین چالش های معلمان، «شکاف دیجیتال بین نسلی» و پدیده «حواس پرتی دیجیتال» است که منجر به کاهش تمرکز عمیق در فراگیران شده است. همچنین، ظهور آسیب هایی نظیر قلدری سایبری، اعتیاد به شبکه های اجتماعی و افت سواد رسانه ای، ضرورت بازنگری در شیوه های سنتی اداره مدرسه را دوچندان کرده است.یافته های پژوهش حاکی از آن است که راهکار مقابله با این چالش ها، نه در رویکردهای سلبی و ممنوعیت ابزارها، بلکه در استقرار مدل «مدیریت هوشمند و منعطف» نهفته است. فرهنگیان باید از نقش انتقال دهنده دانش به نقش «تسهیل گر و کوچ دیجیتال» تغییر وضعیت دهند. راهکارهای عملی پیشنهاد شده در این تحقیق بر سه محور اصلی استوار است: نخست، تدوین «میثاق نامه دیجیتال» در کلاس درس با مشارکت دانش آموزان جهت درونی سازی اخلاق حرفه ای در فضای مجازی؛ دوم، بهره گیری از مدل های آموزشی ترکیبی (Blended Learning) و گیمیفیکیشن برای افزایش اشتیاق تحصیلی؛ و سوم، ارتقای توانمندی معلمان در حوزه تولید محتوای الکترونیک و سواد سایبری.نتایج نشان می دهد که مدیریت موفق در عصر دیجیتال مستلزم ایجاد «اتمسفر یادگیری تعاملی» است که در آن از ابزارهای دیجیتال به عنوان اهرمی برای تقویت تفکر انتقادی استفاده می شود. علاوه بر این، پیوند میان خانه و مدرسه در این عصر باید از طریق پلتفرم های تعاملی تقویت شود تا شبکه مراقبتی دانش آموز به فضای مجازی نیز تسری یابد. در نهایت، این مقاله نتیجه می گیرد که معلمان با تجهیز به ابزارهای نوین مدیریت کلاس و شناخت روان شناسی نسل زد (Gen Z)، می توانند تهدیدهای فضای مجازی را به فرصت هایی برای یادگیری مادام العمر و ارتقای سرمایه انسانی تبدیل کنند

کلیدواژه ها:

مدیریت کلاس ، عصر دیجیتال ، فرهنگیان ، سواد رسانه ای ، یادگیری ترکیبی ، آسیب های سایبری.