بازاندیشی در نقش تربیتی و الگویی مدرسه و معلم: راهبردهای مواجهه با چالش شکاف نسلی

نظام آموزشی همواره به عنوان یکی از اصلی ترین نهادهای جامعه پذیری و انتقال ارزش ها، نقشی بی بدیل در تربیت نسل ها ایفا کرده است. در این میان، مدرسه به عنوان کانون اصلی آموزش و معلم به مثابه محوری ترین عنصر آن، وظیفه خطیر تربیت و الگوسازی را بر عهده داشته اند. با این حال، تحولات پرشتاب فناورانه، اجتماعی و فرهنگی در دهه های اخیر، به پدیده ای موسوم به «شکاف نسلی» دامن زده است که به تفاوت های عمیق در نگرش ها، ارزش ها، سبک های ارتباطی و شیوه های یادگیری میان نسل جدید دانش آموزان و نسل معلمان اشاره دارد. این مقاله مروری با رویکردی تحلیلی-توصیفی، به بررسی نظام مند چالش هایی می پردازد که شکاف نسلی فراروی نقش های سنتی تربیتی و الگویی مدرسه و معلم قرار داده است. یافته های این بررسی نشان می دهد که مرجعیت دانش محور معلم تضعیف شده و رویکردهای تدریس سنتی، کارایی خود را برای نسلی که «بومی دیجیتال» محسوب می شود، از دست داده است. همچنین، تفاوت در نظام های ارزشی، اعتبار معلم به عنوان یک الگوی رفتاری را با بحران مواجه ساخته است. این مقاله در نهایت، با استناد به ادبیات پژوهشی، راهکارهایی انطباقی را برای بازتعریف این نقش ها پیشنهاد می کند. این راهکارها بر لزوم گذار از الگوی «معلم انتقال دهنده دانش» به «معلم تسهیلگر یادگیری»، ضرورت تجهیز معلمان به سواد دیجیتال و هوش هیجانی، و تحول در ساختار مدرسه به یک «اجتماع یادگیری» پویا و منعطف تاکید دارد.کلیدواژه ها: شکاف نسلی، نقش معلم، الگوسازی، نظام آموزشی، تربیت نوین، سواد دیجیتال، رابطه معلم و دانش آموز.