راهبردهای مدرسه محور در پیشگیری و مداخله روان شناختی برای بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان

افزایش پیچیدگی های روانی–اجتماعی در زندگی دانش آموزان معاصر، نظام آموزشی را با چالش های جدی در حوزه سلامت روان و عملکرد تحصیلی مواجه ساخته است. فشارهای تحصیلی، تغییرات ساختار خانواده، گسترش فضای مجازی و پیامدهای پس از بحران هایی نظیر همه گیری کرونا، زمینه بروز مشکلاتی همچون اضطراب، افسردگی خفیف، افت انگیزه، کاهش تمرکز و نارسایی در مهارت های اجتماعی را در میان دانش آموزان فراهم کرده است. در چنین شرایطی، مدرسه به عنوان مهم ترین نهاد تربیتی پس از خانواده، نقشی کلیدی در پیشگیری زودهنگام و مداخله روان شناختی هدفمند ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف تبیین راهبردهای مدرسه محور در پیشگیری و مداخله روان شناختی و بررسی تاثیر آن ها بر بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان انجام شده است.این مطالعه با رویکردی تحلیلی–کاربردی، به بررسی نقش عناصر مختلف مدرسه شامل معلمان، مدیران، مشاوران و فضای آموزشی در ارتقای سلامت روان دانش آموزان می پردازد. یافته ها نشان می دهد که راهبردهای مدرسه محور نظیر ایجاد جو عاطفی ایمن، تقویت ارتباط موثر معلم–دانش آموز، آموزش مهارت های زندگی و خودتنظیمی، شناسایی زودهنگام نشانه های آسیب روانی و اجرای برنامه های مداخله ای کوتاه مدت، تاثیر معناداری بر کاهش مشکلات روان شناختی و بهبود پیشرفت تحصیلی دارند. همچنین، مشارکت فعال خانواده ها و همکاری مستمر با مشاوران مدرسه، نقش تسهیل کننده ای در اثربخشی این مداخلات ایفا می کند.نتایج پژوهش حاکی از آن است که رویکردهای پیشگیرانه، در مقایسه با مداخلات دیرهنگام، از کارآمدی بیشتری برخوردار بوده و می توانند از تشدید مشکلات تحصیلی و رفتاری جلوگیری کنند. در نهایت، این مقاله تاکید می کند که ارتقای عملکرد تحصیلی دانش آموزان، بدون توجه نظام مند به سلامت روان آنان امکان پذیر نیست و استقرار برنامه های روان شناختی مدرسه محور، ضرورتی انکارناپذیر در نظام آموزشی امروز به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

راهبردهای مدرسه محور ، سلامت روان دانش آموزان ، مداخله روان شناختی ، پیشگیری اولیه ، عملکرد تحصیلی ، مشاوره