معلم به مثابه طراح: استراتژی های تبدیل محتوای متنی کتاب درسی به سناریوهای کاربردی و موقعیت های یادگیری ملموس.

در نظام های آموزشی سنتی، نقش معلم عمدتا به انتقال دهنده دانش محدود می شد؛ اما در پارادایم های نوین آموزشی، معلم در جایگاه یک «طراح آموزشی» (Instructional Designer) تعریف می شود که وظیفه دارد محتوای ایستا و متنی کتاب های درسی را به تجربه های زیسته و پویا تبدیل کند. هدف از نگارش این مقاله، تبیین راهبردهای عملیاتی برای گذار از تدریس متن محور به آموزش سناریومحور و خلق موقعیت های یادگیری ملموس است. چالش اصلی بسیاری از معلمان، شکاف عمیق میان مفاهیم انتزاعی کتب درسی و دنیای واقعی دانش آموزان است که منجر به کاهش انگیزه و یادگیری سطحی می گردد.این مقاله با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و بررسی الگوهای طراحی آموزشی (نظیر الگوی ADDIE و طراحی معکوس)، به ارائه استراتژی هایی نظیر «داستان سرایی آموزشی»، «شبیه سازی موقعیت های مسئله محور» و «بافت مند کردن محتوا» می پردازد. یافته ها نشان می دهد که وقتی معلم به جای بازخوانی متن، محتوا را در قالب سناریوهای نقش آفرینی، پروژه های عملی مرتبط با محیط زندگی و حل مسائل واقعی بازطراحی می کند، نه تنها سطح درگیری شناختی دانش آموزان افزایش می یابد، بلکه مهارت های تفکر انتقادی و حل مسئله نیز تقویت می شود.در این رویکرد، کتاب درسی نه به عنوان یک وحی منزل، بلکه به عنوان یک «ماده خام» نگریسته می شود که نیازمند بازآفرینی توسط ذهن خلاق معلم است. مقاله حاضر ضمن بررسی موانع موجود نظیر کمبود زمان و محدودیت های فیزیکی کلاس، پیشنهاد می دهد که معلمان با بهره گیری از تکنولوژی های نوین و گروه های هم آموزی، محیط کلاس را به یک «آزمایشگاه اجتماعی» تبدیل کنند. در نهایت، پذیرش نقش معلم-طراح، گامی ضروری برای تحقق اهداف سند تحول بنیادین و گذار به سوی آموزش شایسته محور تلقی می گردد که می تواند اثربخشی تدریس را به طور معناداری ارتقا بخشد.

کلیدواژه ها:

طراحی آموزشی ، سناریوی یادگیری ، معلم طراح ، محتوای متنی ، موقعیت ملموس ، یادگیری عمیق.