مدیریت استرس تحصیلی دانش آموزان در نظام آموزشی رقابتی

نظام های آموزشی کنونی، به ویژه در جوامعی با فرهنگ رقابت بالا، فشارهای متعددی را بر دانش آموزان تحمیل می کنند که اغلب به "استرس تحصیلی" منجر می شود. این مقاله با رویکردی تحلیلی–کاربردی، به بررسی ماهیت، عوامل، پیامدها و راهکارهای مدیریت این پدیده در میان دانش آموزان می پردازد. ابتدا، استرس تحصیلی در بستر نظام رقابتی تعریف شده و سپس مبانی نظری مرتبط شامل مدل های شناختی–رفتاری و نظریه خودتعیین گری مورد واکاوی قرار می گیرد. عوامل اصلی استرس در چهار سطح فردی، خانوادگی، مدرسه ای و اجتماعی شناسایی شده و پیامدهای منفی آن بر سلامت روان، عملکرد تحصیلی و بهداشت جسمانی دانش آموزان تشریح می گردد. بخش اصلی مقاله به ارائه راهکارهای عملیاتی برای مدیریت این استرس اختصاص دارد که نقش چهار رکن اصلی (دانش آموز، معلم، خانواده و مدرسه) را تبیین می کند. در نهایت، راهبردهای نوین مبتنی بر ذهن آگاهی، آموزش مهارت های زندگی و هوش هیجانی معرفی شده و نتیجه گیری و پیشنهادهای کاربردی جهت بهبود محیط یادگیری ارائه می گردد. هدف نهایی این پژوهش، فراهم آوردن چارچوبی علمی و عملی برای کاهش بار شناختی و عاطفی ناشی از رقابت تحصیلی نامتناسب است.

کلیدواژه ها:

استرس تحصیلی ، نظام آموزشی رقابتی ، سلامت روان دانش آموز ، مدیریت استرس ، مشاور مدرسه.