ارزیابی کیفی در برابر نمره محوری: چالش ها و فرصت ها در نظام آموزشی ایران

نظام آموزشی ایران در دهه های اخیر شاهد تحولات بنیادینی در شیوه های ارزشیابی تحصیلی بوده است. گذار از رویکرد سنتی نمره محور (کمی) که بر حافظه پروری و رقابت فردی تاکید داشت، به سمت ارزشیابی توصیفی (کیفی) با هدف تعمیق یادگیری و کاهش اضطراب دانش آموزان، یکی از مهم ترین این تغییرات محسوب می شود. این پژوهش با هدف بررسی تطبیقی این دو رویکرد، به تحلیل چالش ها و فرصت های پیش رو در بستر فرهنگی و اجرایی مدارس ایران می پردازد. یافته ها نشان می دهد که اگرچه ارزشیابی کیفی پتانسیل بالایی برای پرورش خلاقیت و مهارت های زندگی دارد، اما موانعی نظیر تراکم بالای کلاس ها، عدم آموزش کافی معلمان، مقاومت والدین و گسست میان مقاطع تحصیلی (ابتدایی به متوسطه)، اثربخشی آن را تهدید می کند. در مقابل، نمره محوری علیرغم سنجش دقیق تر ظاهری، منجر به سطحی نگری و کالایی شدن آموزش شده است. این مقاله با استناد به پژوهش های داخلی، راهکارهایی جهت تلفیق هوشمندانه و بومی سازی الگوهای ارزشیابی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

کلیدواژه ها: ارزشیابی توصیفی ، نظام آموزشی ایران ، نمره محوری ، ارزشیابی کیفی ، چالش های آموزشی ، سنجش عملکرد