مدیریت اضطراب زبانی دانش آموزان در کلاس زبان انگلیسی؛ نقش دبیر و محیط یادگیری

اضطراب زبانی (Foreign Language Anxiety - FLA)، که به صورت یک وضعیت عاطفی نامطلوب و ناشی از نگرانی ها، ترس ها و احساسات منفی مرتبط با استفاده یا یادگیری زبان خارجی تعریف می شود، یکی از موانع روان شناختی برجسته در مسیر دستیابی به تسلط زبانی است. این پدیده، فراتر از یک واکنش ساده به آزمون یا سخنرانی عمومی، ریشه در ترس عمیق از ارزیابی منفی، قضاوت شدن توسط همسالان یا معلم و احساس ناکارآمدی در برقراری ارتباط دارد. در کلاس زبان انگلیسی، جایی که تعامل فعال و تولید گفتار (Speaking Production) نقشی محوری ایفا می کند، اضطراب زبانی به طور ملموسی عملکرد دانش آموزان را تضعیف کرده و منجر به اجتناب از مشارکت، کاهش انگیزه و در نهایت افت تحصیلی می شود. این مقاله پژوهشی با هدف بررسی سازوکارها، ابعاد و مهم تر از همه، راهکارهای مدیریت اضطراب زبانی با تاکید ویژه بر نقش محوری دبیر و کیفیت محیط یادگیری صورت گرفته است. تحلیل ها نشان می دهند که اضطراب زبانی چندوجهی بوده و تحت تاثیر عوامل شناختی (مانند کمال گرایی)، عاطفی (مانند حساسیت بین فردی) و موقعیتی (مانند ماهیت فعالیت کلاسی) قرار دارد. در این میان، نقش دبیر به عنوان تسهیل کننده و ناظر اصلی فرآیند یادگیری حیاتی است. تعاملات کلامی و غیرکلامی دبیر، نحوه ارائه بازخورد، و میزان حمایت عاطفی که فراهم می کند، مستقیما سطح اضطراب دانش آموزان را تعدیل می نماید. علاوه بر این، محیط یادگیری باز، امن، و انگیزشی که در آن خطاها به عنوان فرصت های یادگیری تلقی می شوند، زمینه را برای کاهش ترس از عملکرد فراهم می آورد. این پژوهش با مرور ادبیات موجود و تلفیق یافته ها، چارچوبی جامع برای معلمان فراهم می آورد تا با اتخاذ رویکردهای متمرکز بر دانش آموز، ایجاد روابط مثبت، و استفاده از راهبردهای عملی کاهش اضطراب، محیطی مساعد برای یادگیری موثر زبان انگلیسی فراهم آورند و از این رو، اضطراب زبانی را از یک مانع یادگیری به یک چالش قابل مدیریت تبدیل کنند.

کلیدواژه ها:

اضطراب زبانی ، محیط یادگیری ، نقش معلم ، کلاس زبان انگلیسی ، روان شناسی یادگیری ، کاهش اضطراب