مهندسی معکوس ناهنجاری ها: گذار از برخورد قهری به ریشه یابی شناختی-رفتاری در مدارس ابتدایی؛ تحلیل پداگوژیک مشکلات رفتاری و مدل های مداخله در بحران

در زیست بوم آموزشی مدارس ابتدایی، مشکلات رفتاری دانش آموزان نه به عنوان یک نقص شخصیتی ذاتی، بلکه به مثابه نشانگان و سیگنال هایی از تعارضات درونی، نارسایی های محیطی و عدم تعادل در فرآیندهای شناختی-هیجانی قابل تفسیر است. رویکردهای سنتی مبتنی بر “مدیریت قهری” و “سیاست های تحمل صفر” که صرفا بر حذف نشانگان تمرکز دارند، نه تنها در اصلاح پایدار رفتار ناکارآمد بوده اند، بلکه در بسیاری از موارد به تشدید چرخه معیوب پرخاشگری و طرد اجتماعی منجر شده اند. این مقاله با طرح مفهوم “مهندسی معکوس ناهنجاری ها”، پارادایم جدیدی را پیشنهاد می دهد که در آن معلم به جای ایفای نقش قاضی یا پلیس مدرسه، در مقام یک تحلیل گر رفتار و درمانگر آموزشی ظاهر می شود. در این رویکرد، رفتار نامطلوب (خروجی) برای کشف متغیرهای پنهان شناختی، هیجانی و محیطی (ورودی ها و پردازش ها) کالبدشکافی می شود. با تلفیق نظریه های یادگیری اجتماعی، علوم اعصاب تربیتی و درمان شناختی-رفتاری (CBT)، مدل هایی برای مداخله در بحران ارائه می گردد که هدف غایی آن ها گذار از کنترل بیرونی به خودتنظیمی درونی دانش آموز است. یافته های تحلیلی نشان می دهد که جایگزینی “تنبیه” با “پیامد منطقی” و “طرد” با “ترمیم”، سنگ بنای سلامت روان در مدارس ابتدایی است.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: مهندسی معکوس رفتار ، مشکلات رفتاری ، مدارس ابتدایی ، مداخله شناختی-رفتاری ، مدیریت کلاس ، واکاوی پداگوژیک ، خودتنظیمی.