مدل سازی رابطه بین چابکی سازمانی و موفقیت تحول دیجیتال در آموزش و پرورش

هدف پژوهش حاضر تبیین رابطه میان چابکی سازمانی و موفقیت تحول دیجیتال در آموزش و پرورش استان تهران بود. این پژوهش از ضرورت سازگاری نهادهای آموزشی با شرایط نوین فناوری و نیاز به ارتقای زیرساخت های دیجیتال در مدیریت آموزشی نشات گرفته بود. مطالعه حاضر از نوع ترکیبی بوده و شامل دو بخش کیفی و کمی است. در بخش کیفی، داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان و مدیران سازمان ها جمع آوری شد و روش نمونه گیری گلوله برفی تا رسیدن به اشباع نظری به کار گرفته شد؛ تعداد نمونه در این بخش ۱۱ نفر بود. داده های کیفی با استفاده از تحلیل مضمون براساس رویکرد براون و کلارک بررسی و کدها و مضامین سازمان دهنده استخراج شد. در بخش کمی، جامعه آماری شامل کارکنان بخش های فناوری و تحول دیجیتال سازمان ها بود و ۲۹۰ نفر با نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته مبتنی بر یافته های کیفی گردآوری و تحلیل شدند. تحلیل داده های کمی با نرم افزار SMART PLS و روش مدل یابی معادلات ساختاری (SEM) انجام شد. نتایج تحلیل کیفی نشان داد که چابکی سازمانی شامل چهار بعد چابکی فردی، فرآیندی، فناورانه و سازمانی کلان است که هر یک با مجموعه ای از مهارت ها، فرآیندها و زیرساخت های فناورانه و ساختاری شکل می گیرد و زمینه ساز موفقیت تحول دیجیتال می شود. موفقیت تحول دیجیتال نیز از سه بعد اثربخشی فناوری، فرآیند دیجیتال و فرهنگ دیجیتال سازمانی ساخته شده و تعامل این ابعاد با چابکی سازمانی باعث افزایش سرعت، دقت، انعطاف پذیری و نوآوری در سازمان می شود. در بخش کمی تمامی گویه ها با طیف پنج درجه ای لیکرت تنظیم شده بودند و داده ها پس از بررسی پایایی و روایی، برای تحلیل ساختاری به مدل وارد شدند. نتایج پژوهش نشان داد که تمامی دوازده فرضیه تحقیق تایید شدند (P<۰.۰۵) و رابطه مثبت و معناداری میان چابکی سازمانی و موفقیت تحول دیجیتال وجود داشت. قوی ترین اثر مربوط به مسیر میان چابکی سازمانی کلان و فرایند دیجیتال با ضریب ۰.۳۷۰ بود و پس از آن، چابکی فناورانه اثر قابل توجهی بر اثربخشی فناوری داشت (ضریب ۰.۳۲۷). یافته ها نشان دادند که ارتقای چابکی سازمانی، به ویژه در سطح کلان مدیریتی، شرط اصلی تحقق موفقیت تحول دیجیتال پایدار در آموزش و پرورش استان تهران بود. این پژوهش نشان می دهد که ارتقای چابکی سازمانی پیش شرط موفقیت تحول دیجیتال است و مدیران سازمان ها باید با تمرکز هم زمان بر ابعاد فردی، فرآیندی، فناورانه و کلان، محیطی سازگار با تغییر و نوآوری ایجاد کنند.

کلیدواژه ها:

چابکی سازمانی ، تحول دیجیتال ، آموزش و پرورش