تاثیر استفاده از روش های فعال یاددهی–یادگیری بر افزایش انگیزه و بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان در درس فارسی

درس فارسی در دوره ابتدایی زیربنای یادگیری سایر دروس محسوب می شود و نقش اساسی در پرورش مهارت های خواندن، نوشتن، گوش دادن و سخن گفتن دانش آموزان دارد. تسلط بر این مهارت ها نه تنها در پیشرفت تحصیلی دانش آموزان، بلکه در رشد فکری، اجتماعی و ارتباطی آنان نیز تاثیرگذار است. به همین دلیل، کیفیت آموزش این درس در پایه های ابتدایی، به ویژه پایه چهارم، از اهمیت ویژه ای برخوردار است.با وجود این اهمیت، در سال های اخیر در فرآیند تدریس درس فارسی در پایه چهارم ابتدایی، چالش هایی مشاهده شده است. در مدرسه اینجانب دبستان قدس۲ در شهرستان خوی تعدادی از دانش آموزان در هنگام تدریس درس فارسی از انگیزه و علاقه کافی برخوردار نبودند و مشارکت فعال آنان در فعالیت های آموزشی کمتر از حد انتظار بود. این موضوع به صورت های مختلفی از جمله عدم تمایل به روخوانی متن ها، مشارکت ضعیف در پاسخ گویی به پرسش ها، بی توجهی نسبی در کلاس و افت عملکرد تحصیلی در برخی ارزشیابی ها بروز پیدا می کرد.بررسی دقیق تر وضعیت کلاس و ثبت مشاهدات روزانه نشان داد که استفاده مداوم از روش های سنتی تدریس، مانند توضیح مستقیم معلم و پرسش وپاسخ محدود، برای پاسخ گویی به نیازهای متنوع دانش آموزان کافی نیست. در یک کلاس ۳۱ نفره با تفاوت های فردی آشکار از نظر سطح یادگیری، سرعت یادگیری و میزان علاقه مندی، به کارگیری روش های یکنواخت می تواند موجب کاهش انگیزه و مشارکت بخشی از دانش آموزان شود.از سوی دیگر، تجربه های آموزشی و گفت وگو با همکاران نشان می دهد که روش های فعال یاددهی–یادگیری مانند بازی های آموزشی، کار گروهی هدفمند و فعالیت های مشارکتی، می توانند یادگیری را برای دانش آموزان جذاب تر کرده و آنان را به نقش آفرینی فعال در فرآیند یادگیری ترغیب کنند. این روش ها با ایجاد فضایی شاد و پویا، فرصت تعامل، همکاری و یادگیری عمیق تر را برای دانش آموزان فراهم می آورند.با توجه به موارد فوق و پس از مشورت با معاون مدرسه و همکاران آموزشی، این پرسش اساسی برای پژوهشگر مطرح شد که آیا استفاده از روش های فعال یاددهی–یادگیری می تواند باعث افزایش انگیزه یادگیری و بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان پایه ابتدایی در درس فارسی شود یا خیر. به همین منظور، انجام یک اقدام پژوهی با هدف بررسی و بهبود وضعیت موجود در یکی از پایه ها بعنوان جامعه آماری، ضروری به نظر رسید.