بررسی پیوند آموزش رسمی با فعالیت های فرهنگی و اجتماعی مدرسه و کارکرد آن در شکل گیری هویت فردی و جمعی دانش آموزان

هدف نظام آموزش رسمی فراتر از انتقال دانش های شناختی است و تربیت شهروندانی با هویت فردی منسجم و حس تعلق جمعی قوی را نیز در بر می گیرد. این مقاله نظری با هدف تبیین پیوند میان آموزش رسمی و فعالیت های فرهنگی-اجتماعی مدرسه و کارکرد آن در شکل گیری هویت فردی و جمعی دانش آموزان، به ارائه یک چارچوب مفهومی تلفیقی می پردازد. با مرور ادبیات موجود، آشکار می شود که علی رغم اهمیت هریک از این عرصه ها، پژوهش های پیشین کمتر به تحلیل ارتباط ارگانیک و تاثیر متقابل برنامه های درسی رسمی با فعالیت های فوق برنامه ای (مانند انجمن های علمی-ادبی، مراسم جمعی، فعالیت های داوطلبانه و ورزش های گروهی) در فرآیند هویت یابی پرداخته اند (باندورا، ۲۰۰۲؛ اکلز و همکاران، ۲۰۰۳). آموزش رسمی از طریق محتوا و تعاملات کلاسی، به شکل دهی هویت فردی (شامل خودکارآمدی، ارزش ها و اهداف تحصیلی-شغلی) کمک می کند. در مقابل، فعالیت های فرهنگی و اجتماعی مدرسه، به عنوان «برنامه درسی پنهان» و «زیست جهان» مدرسه، بستری عینی و مبتنی بر تجربه برای آزمون، تقویت و درونی کردن این هویت فردی در بافت جمعی فراهم می آورند و حس تعلق، مسئولیت پذیری اجتماعی و هویت جمعی (ملی، فرهنگی مدرسه ای) را پرورش می دهند (گیدنز، ۱۹۹۱؛ ویلمز، ۲۰۰۷). این مقاله با روش تحلیلی-تلفیقی و با تکیه بر نظریه هایی مانند کنش متقابل نمادین، ساخت گرایی اجتماعی و نظریه سیستم های اکولوژیک، چارچوبی مفهومی ارائه می دهد که نشان می دهد چگونه تعامل پویا و هم سو بین این دو حیطه می تواند یک «اکولوژی هویت ساز» در مدرسه ایجاد کند. در نهایت، کاربردهای این چارچوب برای بهبود عملکرد نظام آموزشی و همچنین مزایا و محدودیت های آن مورد بحث قرار می گیرد.