دگرگونی کلاس درس در پرتو هوش مصنوعی و پیامد های آن بر تربیت و خانواده

تحولات شتابان فناوری های نوین، به ویژه هوش مصنوعی، نظام های آموزشی را با دگرگونی های بنیادین مواجه ساخته است. کلاس درس سنتی که مبتنی بر انتقال یک سویه دانش از معلم به دانش آموز بود، در پرتو هوش مصنوعی به محیطی هوشمند، تعاملی و یادگیرنده محور تبدیل شده است. بهره گیری از ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی نظیر سامانه های یادگیری تطبیقی، دستیارهای آموزشی هوشمند، تحلیل داده های یادگیری و محتوای شخصی سازی شده، موجب تغییر نقش معلم از منبع اصلی دانش به راهنما، تسهیل گر و مربی تربیتی شده است. این دگرگونی، فرصت هایی نو برای ارتقای کیفیت یادگیری، افزایش عدالت آموزشی و پاسخ گویی به تفاوت های فردی فراگیران فراهم می آورد، اما در عین حال چالش ها و پیامدهای تربیتی قابل توجهی نیز به همراه دارداز منظر تربیتی، حضور هوش مصنوعی در کلاس درس می تواند بر شکل گیری هویت یادگیرندگان، استقلال فکری، مسئولیت پذیری و مهارت های اجتماعی آنان تاثیرگذار باشد. در صورتی که استفاده از این فناوری بدون چارچوب های اخلاقی و تربیتی صورت گیرد، خطراتی چون کاهش تعاملات انسانی، وابستگی بیش از حد به فناوری، تضعیف تفکر انتقادی و کمرنگ شدن نقش الگوهای انسانی در فرایند تربیت مطرح می شود. از سوی دیگر، اگر هوش مصنوعی به صورت آگاهانه و هدفمند در خدمت اهداف تربیت تمام ساحتی قرار گیرد، می تواند زمینه ساز تقویت یادگیری عمیق، خودتنظیمی، خلاقیت و پرورش مهارت های قرن بیست ویکم شود.پیامدهای این دگرگونی تنها به مدرسه محدود نمی ماند و خانواده را نیز به عنوان رکن اساسی تربیت تحت تاثیر قرار می دهد. ورود هوش مصنوعی به آموزش، نقش خانواده ها را در نظارت بر فرایند یادگیری، هدایت اخلاقی فرزندان و مدیریت تعامل آنان با فناوری پررنگ تر می سازد. شکاف دیجیتال، نابرابری دسترسی به ابزارهای هوشمند و تفاوت در سواد رسانه ای والدین از جمله چالش هایی است که می تواند به نابرابری های تربیتی دامن بزند. در مقابل، افزایش آگاهی خانواده ها و تقویت همکاری میان مدرسه و خانواده می تواند به استفاده سالم، مسئولانه و اثربخش از هوش مصنوعی در مسیر تربیت نسل آینده کمک کند.در مجموع، دگرگونی کلاس درس در پرتو هوش مصنوعی پدیده ای چندبعدی است که مستلزم بازاندیشی در اهداف، روش ها و نقش های تربیتی مدرسه و خانواده است. موفقیت در این مسیر نیازمند تدوین سیاست های آموزشی هوشمند، توجه به ملاحظات اخلاقی و فرهنگی، توانمندسازی معلمان و ارتقای سواد فناورانه و تربیتی خانواده هاست.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، دگرگونی کلاس درس ، تعلیم و تربیت ، خانواده ، یادگیری هوشمند ، تربیت اخلاقی ، فناوری آموزشی