هوش مصنوعی به مثابه مداخله گر: کاهش فرسودگی شغلی معلمان و بهبود بهزیستی روان شناختی آنان

حرفه ی معلمی، با تمام ارزش و والایی آن، در زمره ی مشاغل پراسترس و مستعد فرسودگی شغلی طبقه بندی می شود. فرسودگی شغلی معلمان که با سه مولفه ی خستگی عاطفی، مسخ شخصیت (بدبینی و فاصله گیری عاطفی از دانش آموزان و کار) و کاهش احساس موفقیت فردی تعریف می شود، نه تنها سلامت معلمان را تهدید می کند، بلکه تاثیرات مخرب مستقیمی بر کیفیت آموزش، جو کلاس و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دارد. عوامل سازمانی مانند حجم سنگین کارهای اداری و دفتری، فشار برای تحقق اهداف آموزشی، چالش های انضباطی، و کمبود منابع و حمایت، در کنار عوامل فردی، بستری را فراهم می کنند که به تدریج انرژی و اشتیاق معلمان را تحلیل می برد. در چنین شرایطی، حفظ بهزیستی روان شناختی معلمان، که شامل تجربه ی عواطف مثبت، رضایت از زندگی و احساس معنا در کار می شود، به امری حیاتی اما دشوار تبدیل شده است. در این بافت چالش برانگیز، هوش مصنوعی نه به عنوان یک جایگزین، بلکه در نقش یک مداخله گر و تسهیل گر قدرتمند ظاهر می شود. قابلیت های تحلیلی، خودکارسازی و شخصی سازی هوش مصنوعی، امکان طراحی مداخلات چندوجهی را فراهم می آورد. این مداخلات می توانند شامل سیستم های هوشمند مدیریت و تصحیح تکالیف برای کاهش حجم کارهای تکراری و فرساینده، پلتفرم های طراحی و پیشنهاد برنامه ی درسی شخصی شده، ابزارهای پایش عواطف معلمان بر اساس تحلیل نوشته ها یا الگوهای رفتاری، و ارائه ی مداخلات روان شناختی اولیه مانند تمرینات ذهن آگاهی تطبیقی باشد. همچنین، هوش مصنوعی می تواند با ایجاد شبکه های حرفه ای هوشمند و تطبیقی، حمایت اجتماعی و تبادل تجربه میان همکاران را تسهیل کند. بنابراین، این پرسش اساسی مطرح است که کاربست هوش مصنوعی در قالب مداخلات هدفمند، تا چه اندازه قادر است بر مولفه های فرسودگی شغلی معلمان تاثیر بگذارد و بهزیستی روان شناختی آنان را ارتقا بخشد. بررسی اثربخشی این مداخلات از جنبه های مختلف، برای ترسیم آینده ای پایدار در حرفه ی معلمی و تضمین کیفیت آموزشی ضروری به نظر می رسد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، فرسودگی شغلی معلمان ، بهزیستی روان شناختی ، مداخلات حمایتی ، سلامت حرفه ای