تاثیر آموزش سواد رسانه ای بر مسئولیت پذیری رفتاری دانش آموزان در فضای آنلاین

با گسترش چشمگیر رسانه های دیجیتال و حضور پررنگ دانش آموزان در فضای آنلاین، آموزش سواد رسانه ای به عنوان یکی از الزامات اساسی نظام های آموزشی معاصر مطرح شده است. سواد رسانه ای فراتر از توانایی استفاده فنی از رسانه ها، شامل مهارت تحلیل انتقادی پیام ها، تشخیص اعتبار منابع، آگاهی از پیامدهای انتشار محتوا و درک مسئولیت های اخلاقی و اجتماعی در فضای مجازی است. مسئولیت پذیری رفتاری در فضای آنلاین به عنوان یکی از ابعاد مهم رفتار دیجیتال، بیانگر میزان پایبندی دانش آموزان به هنجارهای اخلاقی، احترام به حقوق دیگران، رعایت حریم خصوصی و خودکنترلی در تعاملات مجازی است و نقشی تعیین کننده در سلامت روانی و اجتماعی آنان ایفا می کند. آموزش هدفمند سواد رسانه ای می تواند با افزایش آگاهی و تقویت تفکر انتقادی، دانش آموزان را نسبت به پیامدهای رفتارهای آنلاین خود حساس تر ساخته و زمینه بروز رفتارهای مسئولانه تر را فراهم آورد. بااین حال، در بسیاری از مدارس، آموزش سواد رسانه ای به صورت پراکنده یا غیرنظام مند اجرا می شود و ارزیابی علمی تاثیر آن بر مسئولیت پذیری رفتاری دانش آموزان کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این خلا پژوهشی در شرایطی اهمیت می یابد که چالش هایی همچون انتشار اطلاعات نادرست، نقض حریم خصوصی، پرخاشگری آنلاین و استفاده ناآگاهانه از رسانه ها در میان دانش آموزان رو به افزایش است. ازاین رو، بررسی تاثیر آموزش سواد رسانه ای بر مسئولیت پذیری رفتاری دانش آموزان در فضای آنلاین، ضرورتی علمی و تربیتی محسوب می شود. بیان مساله این مقاله بر آن است که آموزش سواد رسانه ای تا چه اندازه می تواند رفتارهای مسئولانه دانش آموزان را در فضای مجازی تقویت کند و کدام مولفه های این آموزش بیشترین نقش را در ارتقای آگاهی، خودتنظیمی و اخلاق دیجیتال آنان ایفا می کنند.

کلیدواژه ها:

سواد رسانه ای ، مسئولیت پذیری رفتاری ، فضای آنلاین ، دانش آموزان ، اخلاق دیجیتال