گذار از نظام آموزشی کلاسیک به زیست بوم دیجیتال: حرکت به سوی یادگیری مستمر و فراگیر

جهان امروز شاهد تحولی بنیادین در عرصه آموزش است، جایی که فضای آموزشی سنتی—محدود به زمان و مکان مشخص—به تدریج در حال جایگزینی با اکوسیستم دیجیتال پویا، پیچیده و همه جاگیر است. این گذار تنها تغییر در ابزارها نیست، بلکه دگرگونی در فلسفه، ساختار و هدف آموزش محسوب می شود. در این اکوسیستم، یادگیری از انحصار دوره های رسمی خارج شده و به فرآیندی مستمر، خودراهبر و مادام العمر تبدیل می گردد که در هر زمان و مکان قابل دسترسی است. اهمیت این تحول در آن است که پاسخگوی نیازهای عصر دانایی محور است، عصری که در آن توانایی یادگیری مستمر و سازگاری با تغییرات، مهم ترین مهارت برای بقا و پیشرفت فردی و اجتماعی تلقی می شود. با این حال، مساله اصلی این است که بسیاری از نظام های آموزشی و ذی نفعان آن، هنوز در چارچوب های سنتی ذهنیت و عمل محبوس هستند و برای این گذار بزرگ آماده نیستند. مقاومت در برابر تغییر، شکاف عمیق دیجیتالی در دسترسی و مهارت، نبود زیرساخت های فنی مناسب، چالش های مربوط به حفظ کیفیت و اعتباربخشی یادگیری های دیجیتال، و خطر افزایش نابرابری های آموزشی از جمله موانع پیش رو هستند. این مقاله به بررسی فرآیند تحول از فضای آموزشی سنتی به اکوسیستم دیجیتال می پردازد و در پی پاسخ به این پرسش است که چگونه می توان این گذار را به گونه ای مدیریت کرد که نه تنها به ایجاد فرصت های یادگیری مادام العمر و فراگیر بینجامد، بلکه کیفیت، عدالت و انسجام آموزشی را نیز تضمین نماید. هدف نهایی، ترسیم نقشه راهی است که در آن فناوری در خدمت اهداف متعالی تربیتی قرار گیرد و یادگیری به حق همگانی و تجربه ای لذت بخش در سراسر عمر تبدیل شود.

کلیدواژه ها:

اکوسیستم دیجیتال ، یادگیری مادام العمر ، گذار آموزشی ، فناوری آموزشی ، عدالت دیجیتالی.