نقش دبیر ادبیات و دینی در مواجهه با جنگ شناختی و بحران هویت دانش آموزان

تحولات فرهنگی و رسانه ای سال های اخیر، فضای زیست فکری و هویتی دانش آموزان را با چالش های عمیقی مواجه ساخته است؛ به گونه ای که پدیده ای موسوم به جنگ شناختی، به صورت تدریجی اما موثر، باورها، ارزش ها و نظام معنایی نسل نوجوان را هدف قرار داده است. در چنین شرایطی، مدرسه و به ویژه نقش معلم، به عنوان کنشگر اصلی تربیتی، اهمیتی دوچندان می یابد.پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی تحلیلی و مبتنی بر تجربه حرفه ای معلم، به بررسی نقش دبیر ادبیات فارسی و دینی در مواجهه آگاهانه با جنگ شناختی و بحران هویت دانش آموزان می پردازد. تمرکز اصلی این مطالعه بر ظرفیت متون ادبی و آموزه های دینی در پرورش تفکر انتقادی، تقویت هویت دینی–ملی و ارتقای سواد رسانه ای دانش آموزان است.یافته های این پژوهش نشان می دهد که تلفیق هدفمند آموزش ادبیات و معارف اسلامی، در کنار به کارگیری روش های فعال یاددهی–یادگیری، می تواند زمینه ساز شکل گیری ایمان آگاهانه، خودآگاهی فرهنگی و مقاومت شناختی در برابر پیام های مخرب رسانه ای باشد.نتیجه گیری مقاله بر این نکته تاکید دارد که دبیر ادبیات و دینی، با عبور از نقش سنتی انتقال محتوا و ایفای نقش راهبر تربیتی، می تواند نقشی موثر در بازسازی هویت فکری و اخلاقی دانش آموزان ایفا کند. این رویکرد، علاوه بر هم سویی با اهداف سند تحول بنیادین، با شاخص های شایستگی حرفه ای در نظام رتبه بندی معلمان نیز انطباق کامل دارد.

کلیدواژه ها:

جنگ شناختی ، بحران هویت ، هویت دینی–ملی ، تفکر انتقادی ، سواد رسانه ای ، ادبیات فارسی ، معارف اسلامی ، نقش تربیتی معلم