روش های تقویت تفکر انتقادی در دانش آموزان مقطع ابتدایی در زندگی و تحصیل

در دهه های اخیر، پرورش تفکر انتقادی در نظام های آموزشی به ویژه در مقطع ابتدایی، یکی از ماموریت های بنیادین آموزش و پرورش در سراسر جهان به شمار می رود. تفکر انتقادی به معنای توانایی اندیشیدن انعکاسی، منطقی و تحلیلی درباره ی مسائل و تصمیم هاست؛ مهارتی که در آینده ی تحصیلی و زندگی اجتماعی دانش آموزان نقش تعیین کننده ای دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی روش های موثر برای تقویت تفکر انتقادی در دانش آموزان مقطع ابتدایی تدوین شده است و با رویکرد مروری، یافته های نظری و تجربی داخلی و خارجی را گردآوری می کند. بر اساس مبانی نظری، تربیت تفکر انتقادی در سنین پایین تر—یعنی در دوره ی ابتدایی—از اهمیت ویژه ای برخوردار است، زیرا ذهن کودک در این مرحله از انعطاف و پذیرش بالایی برخوردار است. مدرسه و خانواده دو نهاد کلیدی هستند که با ایجاد فضاهای پرسش محور، آموزش مبتنی بر گفت وگو، بازی های فکری و موقعیت های حل مسئله قادرند توانایی تحلیل، استدلال، کنجکاوی فکری و تصمیم گیری آگاهانه را در کودک تقویت کنند. یافته های بررسی شده نشان می دهد که برنامه های درسی باز، روش های تدریس فعال مانند بحث گروهی، نمایش نقش، یادگیری پروژه ای و فناوری آموزشی تعاملی، در رشد تفکر انتقادی موثر هستند. توجه به شیوه های تربیتی مشارکتی در خانواده و پرورش عادت مطالعه ی تحلیلی نیز می تواند این فرآیند را در زندگی و تحصیل کودک پایدار سازد.

کلیدواژه ها:

تفکر انتقادی ، دانش آموز ابتدایی ، آموزش مبتنی بر گفت وگو