نقش مولفه های روان شناختی سرمایه انسانی در پیشگیری از فساد اداری و ارتقای سلامت سازمانی (مطالعه موردی سازمان های دولتی استان سیستان و بلوچستان)

فساد اداری به عنوان یکی از موانع اصلی توسعه و عدالت، ریشه در عوامل متعدد فردی، سازمانی و اجتماعی دارد. این پژوهش با هدف بررسی نقش مولفه های روان شناختی سرمایه انسانی در پیشگیری از فساد اداری و ارتقای سلامت سازمانی در سازمان های دولتی استان سیستان و بلوچستان انجام شد. مطالعه حاضر از نوع توصیفی-همبستگی و از حیث هدف، کاربردی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه کارکنان اداری سازمان های دولتی استان در سال ۱۴۰۲ بود که با استفاده از فرمول کوکران و به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، نمونه ای به حجم ۳۲۰ نفر انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از سه پرسشنامه استاندارد استفاده شد: پرسشنامه سرمایه روان شناختی لوتانز (PCQ)، پرسشنامه نگرش به فساد اداری محقق ساخته و پرسشنامه سلامت سازمانی هوی و فلدمن (OHI). داده ها با استفاده از نرم افزارهای SPSS و Amos و از طریق روش های همبستگی پیرسون، رگرسیون چندگانه و مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که بین سرمایه روان شناختی و ابعاد آن (خودکارآمدی، امیدواری، تاب آوری و خوش بینی) با نگرش منفی به فساد و همچنین با سلامت سازمانی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. مدل سازی معادلات ساختاری نیز نشان داد که سرمایه روان شناختی هم به طور مستقیم و هم به واسطه تقویت سلامت سازمانی (با محوریت مولفه هایی مانند روحیه، تاکید علمی و ساختار مثبت) بر پیشگیری از فساد اداری تاثیرگذار است. مولفه «تاب آوری» بیشترین تاثیر را در پیش بینی نگرش منفی به فساد داشت. نتایج این پژوهش بر اهمیت سرمایه گذاری بر توسعه سرمایه روان شناختی کارکنان به عنوان یک راهبرد پیشگیرانه و درون زا در مبارزه با فساد اداری و ایجاد سازمان های سالم و پاسخگو تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

سرمایه روان شناختی ، فساد اداری ، سلامت سازمانی ، پیشگیری ، سازمان های دولتی ، مدل سازی معادلات ساختاری.