واکاوی نقش سازه های روان شناختی موثر بر کیفیت کار معلمی

تحول نوین در قلمرو روانشناسی، با ظهور رویکرد روانشناسی مثبت نگر، دروازه ای تازه به سوی مفهوم «رفتار سازمانی مثبت نگر» و «پژوهش سازمانی مثبت نگر» گشوده است. هسته ی بنیادین این نگرش، تمرکز بر توانمندی ها و قوت های ذاتی نیروی انسانی است، به جای آنکه نقاط ضعف و کاستی های افراد محور توجه قرار گیرد. در این راستا، «سرمایه روانشناختی» به عنوان مفهومی نوپدید در ادبیات رفتار سازمانی مثبت نگر معرفی شده است. این سرمایه، در زمره دارایی های ناملموس سازمان قرار می گیرد و برخلاف سرمایه های فیزیکی و ملموس، با هزینه کمتر و اثربخشی بیشتر قابلیت مدیریت و رهبری دارد و می تواند به دستاوردهای چشمگیری در سطح فردی و سازمانی منجر شود.د مطالعات متعدد حاکی از آن است که سرمایه روانشناختی بر طیف گسترده ای از متغیرهای کلیدی فردی و سازمانی مانند رفتار شهروندی سازمانی، تعهد شغلی، رضایت از کار، مدیریت استرس، عملکرد وظیفه ای، و اشتیاق شغلی تاثیرگذار است. بر این مبنا، پژوهش حاضر با هدف واکاوی مولفه های تشکیل دهنده سرمایه روانشناختی در میان معلمان و بررسی تاثیر آن بر عملکرد حرفه ای آنان انجام پذیرفته است. روش تحقیق به کار گرفته شده در این مطالعه، روش مروری-کتابخانه ای است. یافته های حاصل از بررسی پژوهش های پیشین نشان می دهد که سرمایه روانشناختی از چهار مولفه اصلی خوش بینی، خودکارآمدی، تاب آوری و امیدواری تشکیل می شود. همچنین نتایج گویای آن است که وجود و تقویت این شاخصه ها در معلمان می تواند بسترساز ارتقای قابل توجه عملکرد شغلی، بهبود کیفیت تدریس و در نهایت، غنای محیط یادگیری شود. بنابراین، پرورش این سرمایه درونی نه تنها به رشد فردی معلم می انجامد، بلکه موجبات تحولی مثبت در کل سیستم آموزشی را فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

سرمایه روانشناختی ، عملکرد شغلی ، معلمان ، روانشناسی مثبت نگر