تدریس مبتنی بر حل مسئله و نقش آن در پرورش تفکر انتقادی و خلاق دانش آموزان دوره متوسطه

هدف این پژوهش، بررسی تاثیر به کارگیری روش تدریس مبتنی بر حل مسئله بر پرورش تفکر انتقادی و خلاق دانش آموزان دوره متوسطه بود. روش پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان یک منطقه شهری بود که از میان آن ها ۶۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۳۰ نفر) و کنترل (۳۰ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت ۱۲ جلسه با روش تدریس مبتنی بر حل مسئله قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل با روش سنتی آموزش دید. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه های استاندارد سنجش مهارت های تفکر انتقادی (کالیفرنیا فرم ب) و تفکر خلاق (تورنس) بود. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره (مانکوا) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها نشان داد که بین عملکرد دو گروه در مولفه های تفکر انتقادی (تحلیل، ارزشیابی، استنباط، استدلال قیاسی و استقرایی) و تفکر خلاق (سیالی، انعطاف پذیری، اصالت و بسط) تفاوت معناداری وجود دارد و روش تدریس مبتنی بر حل مسئله به طور معناداری موجب بهبود این مهارت ها در گروه آزمایش شد. بر اساس این نتایج می توان گفت که به کارگیری روش تدریس مبتنی بر حل مسئله، راهبردی موثر در غنی سازی محیط یادگیری و پرورش مهارت های تفکر سطح بالا در دانش آموزان دوره متوسطه است.

کلیدواژه ها:

تدریس مبتنی بر حل مسئله ، تفکر انتقادی ، تفکر خلاق ، دانش آموزان دوره متوسطه ، روش های فعال تدریس.