رابطه بین اضطراب امتحان، اعتماد به نفس، حمایت خانوادگی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان

این مطالعه با رویکرد توصیفی–ک connected ارتباطی به بررسی رابطه بین اضطراب امتحان، اعتماد به نفس، حمایت خانوادگی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان می پردازد. هدف اصلی روشن ساختن ساختارهای رابطه ای بین این متغیرها و تعیین اینکه آیا اعتماد به نفس و حمایت خانوادگی می توانند رابطه بین اضطراب امتحان و عملکرد تحصیلی را تعدیل یا میانجی گری کنند. جامعه پژوهش شامل دانش آم мотین پایه های متوسطه در چند مدرسه دولتی و آزاد بود که به روش نمونه گیری خوشه ای انتخاب شدند. ابزارهای اندازه گیری شامل مقیاس اضطراب امتحان، مقیاس اعتماد به نفس تحصیلی و مقیاس حمایت خانوادگی بود که روایی ساختاری و پایایی های مناسبی را در پژوهش های پیشین نشان داده اند. داده ها با استفاده از روش های آماری همبستگی و رگرسیون چندمتغیره و همچنین مدل معادلات ساختاری تحلیل شدند تا اثرات مستقیم و غیرمستقیم هر یک از متغیرها بر عملکرد تحصیلی بررسی گردد. نتایج نشان داد که اضطراب امتحان با عملکرد تحصیلی به طور منفی ارتباط دارد و این ارتباط به واسطه اعتماد به نفس و حمایت خانوادگی تا حدی تقویت یا تضعیف می شود. همچنین اعتماد به نفس به عنوان یک عامل حمایتی قوی در برابر اثرات منفی اضطراب عمل می کند و می تواند از طریق بهبود انگیزش و استفاده موثر از راهبردهای یادگیری به بهبود عملکرد تحصیلی منجر شود. حمایت خانوادگی نیز به طور قابل توجهی با عملکرد تحصیلی همبستگی دارد و در قالب یک میانجی یا تعدیل کننده عمل می کند. به عنوان نتیجه گیری، پیشنهاد سیاستی و آموزشی ارائه می شود که بر تقویت اعتماد به نفس دانش آموزان و تقویت سازوکارهای حمایتی خانوادگی جهت بهبود یا حفظ عملکرد تحصیلی تاکید دارد. این یافته ها می تواند برای مدارس در طراحی برنامه های مداخله ای موثر برای کاهش اضطراب امتحان و ارتقاء کارآیی تحصیلی دانش آموزان مفید باشد و بر اهمیت رویکردی جامع برای پشتیبانی از یادگیری تاکید کند. در نهایت پیشنهاد می شود پژوهش های آتی با نمونه های رابط های بزرگ تر و دامنه های سنی گوناگون، همچنین بررسی اثرات فرهنگی و محیط مدرسه را مدنظر قرار دهند تا کارایی مدل های نظری را تعمیق کنند. (نسبت به مدل های شناختی–اجتماعی و رویکردهای منابعی تاکتیکی برای سازگاری تحصیلی، شواهدی ارائه شده است) (Bandura، ۱۹۹۷؛ بحرالعلوم و همکاران، ۱۳۹۰) اشاره می کند که مدل خودکارآمدی به خوبی می تواند پایه ای برای بررسی اثر اعتماد به نفس در ارتباط با اضطراب و عملکرد باشد. این چارچوب با پژوهش های دیگر در حوزه یادگیری همخوانی دارد و نشان می دهد که تعامل بین عوامل روانی–اجتماعی و شرایط خانوادگی می تواند تبیین کننده مهمی برای تفاوت های فردی در موفقیت تحصیلی باشد. همچنین به کارگیری رویکرد چندمتغیره در تحلیل داده ها به بهبود درک از پیچیدگی های این روابط کمک کرده است، به طوری که نتایج با مطالعات مشابه در سطح جهانی همسو است و اعتبار یافته ها را افزایش می دهد (Chen & colleagues, ۲۰۲۱). در نهایت، یافته ها بر اهمیت استراتژی های آموزشی که به طور همزمان به تقویت اعتماد به نفس، کاهش اضطراب و بهبود حمایت خانوادگی می پردازد، تاکید می کند و از منظر کاربردی به مدیران مدارس و معلمان نشان می دهد که چگونه می توانند با به کارگیری مداخلات مبتنی بر شواهد، عملکرد تحصیلی دانش آموزان را بهبود دهند. (Shokrpour، ۱۳۹۹).

کلیدواژه ها:

اضطراب امتحان ، اعتماد به نفس ، حمایت خانوادگی ، عملکرد تحصیلی