بررسی اثر فضاهای سبز و محیط های طبیعی مدرسه بر کیفیت یادگیری و کاهش فرسودگی تحصیلی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر فضاهای سبز و محیط های طبیعی مدرسه بر کیفیت یادگیری و کاهش فرسودگی تحصیلی دانش آموزان انجام شده است. با توجه به افزایش فشارهای تحصیلی، رقابت های آموزشی و کاهش تعامل دانش آموزان با محیط های طبیعی در زندگی شهری معاصر، توجه به عوامل محیطی موثر بر سلامت روان و تجربه یادگیری از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در این راستا، محیط فیزیکی مدرسه و به ویژه وجود فضاهای سبز به عنوان یکی از مولفه های تاثیرگذار بر فرآیندهای شناختی، عاطفی و اجتماعی دانش آموزان مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش با رویکردی توصیفی–تحلیلی و با بهره گیری از چارچوب های نظری روان شناسی محیطی، نظریه بازسازی توجه و نظریه کاهش استرس، به تبیین رابطه میان ویژگی های محیط طبیعی مدرسه و دو متغیر کلیدی کیفیت یادگیری و فرسودگی تحصیلی می پردازد. جامعه آماری پژوهش شامل دانش آموزان دوره های مختلف تحصیلی در مدارس شهری است که با استفاده از ابزارهای سنجش استاندارد، ادراک آنان از فضاهای سبز مدرسه، سطح انگیزش تحصیلی، میزان تمرکز، و نشانه های فرسودگی تحصیلی مورد ارزیابی قرار گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که دسترسی بیشتر و استفاده هدفمند از فضاهای سبز مدرسه با بهبود تمرکز، افزایش انگیزش درونی، تقویت تعاملات اجتماعی و کاهش سطوح استرس و خستگی عاطفی دانش آموزان رابطه معناداری دارد. این نتایج حاکی از آن است که محیط های طبیعی می توانند به عنوان عاملی محافظتی در برابر فشارهای تحصیلی عمل کرده و زمینه ساز ارتقای کیفیت یادگیری و بهبود تجربه تحصیلی دانش آموزان شوند. در نهایت، نتایج این پژوهش بر ضرورت توجه سیاست گذاران آموزشی، مدیران مدارس و طراحان فضاهای آموزشی به نقش فضاهای سبز در طراحی و بهسازی محیط های یادگیری تاکید دارد. ایجاد مدارس شاداب، حمایتگر و مبتنی بر تعامل با طبیعت می تواند گامی موثر در جهت ارتقای سلامت روان و کارآمدی نظام آموزشی و پرورش نسلی خلاق، پویا و مسئول پذیر باشد.

کلیدواژه ها:

فضاهای سبز مدرسه ، کیفیت یادگیری ، فرسودگی تحصیلی ، سلامت روان دانش آموزان ، محیط های طبیعی