بررسی نقش مداخلات مبتنی بر ذهن آگاهی در بهبود شایستگی های اجتماعی، ارتقای تصمیم گیری و کنترل واکنش های هیجانی در دانش آموزان

هدف از پژوهش حاضر بررسی نقش مداخلات مبتنی بر ذهن آگاهی در بهبود شایستگی های اجتماعی، ارتقای توانمندی تصمیم گیری و کنترل واکنش های هیجانی در دانش آموزان بود. با توجه به افزایش چالش های هیجانی و رفتاری در محیط های آموزشی و تاثیر آن ها بر سازگاری اجتماعی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان، ضرورت استفاده از رویکردهای آموزشی نوین و مبتنی بر شواهد علمی بیش از پیش احساس می شود. ذهن آگاهی به عنوان رویکردی مبتنی بر توجه آگاهانه به لحظه حال و پذیرش بدون قضاوت تجربه های درونی، در سال های اخیر مورد توجه پژوهشگران حوزه تعلیم و تربیت قرار گرفته است.پژوهش حاضر از نظر روش شناسی در چارچوب یک طرح شبه آزمایشی با پیش آزمون و پس آزمون و گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل دانش آموزان مدارس بود که نمونه ای از آنان به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. گروه آزمایش در یک برنامه آموزش مبتنی بر ذهن آگاهی شرکت کرد، در حالی که گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسش نامه های استاندارد شایستگی های اجتماعی، توانمندی تصمیم گیری و واکنش پذیری هیجانی بود. داده ها با استفاده از روش های آماری مناسب مورد تحلیل قرار گرفتند.یافته های پژوهش نشان داد که آموزش مبتنی بر ذهن آگاهی تاثیر معناداری بر بهبود شایستگی های اجتماعی و ارتقای توانمندی تصمیم گیری دانش آموزان دارد. همچنین، نتایج حاکی از کاهش معنادار واکنش های هیجانی و رفتارهای واکنشی در دانش آموزان گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل بود. این یافته ها بیانگر آن است که مداخلات مبتنی بر ذهن آگاهی می توانند با افزایش خودآگاهی، تنظیم هیجان و تمرکز توجه، زمینه پاسخ دهی آگاهانه تر و سازگارانه تر دانش آموزان را فراهم آورند.در مجموع، نتایج پژوهش حاضر بر کارآمدی آموزش ذهن آگاهی به عنوان مداخله ای موثر و قابل اجرا در محیط های آموزشی تاکید دارد. بهره گیری از این رویکرد می تواند نقش مهمی در ارتقای سلامت روان، بهبود روابط اجتماعی و تقویت فرایندهای تصمیم گیری دانش آموزان ایفا کند و به عنوان برنامه ای مکمل در نظام آموزشی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

ذهن آگاهی ، شایستگی های اجتماعی ، تصمیم گیری ، واکنش های هیجانی ، دانش آموزان