نقش مدرسه در تقویت خودباوری دانش آموزان

خودباوری به عنوان یکی از مهم ترین سازه های روان شناختی-اجتماعی، نقش محوری در فرآیند یادگیری، موفقیت تحصیلی و سازگاری کلی دانش آموز ایفا می کند. این مقاله با رویکردی مروری و تحلیلی، به بررسی ابعاد مختلف نقش مدرسه به عنوان نهاد اصلی آموزش رسمی در شکل گیری، تقویت یا تضعیف خودباوری دانش آموزان می پردازد. با توجه به اینکه مدرسه محیط اصلی تعاملات اجتماعی و کسب تجارب موفقیت یا شکست تحصیلی در دوران رشد است، سازوکارهای متعددی از طریق برنامه درسی، تعاملات کلاسی، سبک های ارزشیابی و فرهنگ سازمانی بر این سازه تاثیر می گذارند. در این پژوهش، ابتدا تعاریف نظری خودباوری و تمایز آن از مفاهیم مرتبط مانند عزت نفس و خودکارآمدی تشریح شده و سپس نقش های تفکیک شده معلم، محیط روانی-اجتماعی، برنامه درسی رسمی و پنهان، و مدیریت مدرسه در این راستا مورد واکاوی قرار می گیرد. تمرکز ویژه ای بر ارائه راهکارهای عملی و واقع گرایانه برای نظام آموزشی ایران صورت گرفته و چالش های موجود در بافت فرهنگی و ساختاری مدارس ایرانی بررسی می شود. یافته های این مطالعه نشان می دهد که رویکردهای معلم محور و ارزشیابی های صرفا توصیفی، در مقابل رویکردهای مشارکتی، عدالت محور و مبتنی بر موفقیت های کوچک، تاثیر بسزایی در تقویت پایه های خودباوری دانش آموزان خواهند داشت.

کلیدواژه ها:

خودباوری ، مدرسه ، عزت نفس ، خودکارآمدی ، تعامل معلم–دانش آموز ، فرهنگ سازمانی.