اثر آموزش مهارت های تنظیم هیجان بر کاهش رفتارهای پرخطر دانش آموزان نوجوان

چکیده دوره نوجوانی یکی از حساس ترین مراحل رشد روانی اجتماعی است که با نوسانات هیجانی، شکل گیری هویت، افزایش تمایل به تجربه جویی و در برخی موارد بروز رفتارهای پرخطر همراه است. بسیاری از رفتارهای پرخطر نوجوانان مانند پرخاشگری، مصرف مواد، درگیری های اجتماعی، افت تحصیلی و رفتارهای تکانشی، ریشه در ناتوانی آنان در شناخت، مدیریت و تنظیم هیجان های خود دارد. در سال های اخیر، «آموزش مهارت های تنظیم هیجان» به عنوان یکی از موثرترین رویکردهای پیشگیرانه در حوزه روان شناسی تربیتی و سلامت روان مدارس مورد توجه قرار گرفته است.پژوهش حاضر با هدف بررسی اثر آموزش مهارت های تنظیم هیجان بر کاهش رفتارهای پرخطر دانش آموزان نوجوان مقطع متوسطه شهرستان نوکنده انجام شد. این مطالعه از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون پس آزمون با گروه گواه بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان متوسطه دوم بود که از میان آنان نمونه ای به صورت تصادفی انتخاب و در دو گروه آزمایش و گواه قرار گرفتند. گروه آزمایش طی ۸ جلسه آموزشی، مهارت های تنظیم هیجان شامل آگاهی هیجانی، نام گذاری هیجان ها، بازسازی شناختی، کنترل تکانه، حل مسئله هیجانی و راهبردهای مقابله ای سازگارانه را فرا گرفتند، در حالی که گروه گواه آموزشی دریافت نکرد.ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه رفتارهای پرخطر نوجوانان و مقیاس تنظیم هیجان بود. نتایج تحلیل آماری نشان داد که آموزش مهارت های تنظیم هیجان تاثیر معناداری در کاهش رفتارهای پرخطر و افزایش توانایی مدیریت هیجان دانش آموزان داشته است. همچنین مشخص شد که بهبود در تنظیم هیجان، نقش واسطه ای مهمی در کاهش گرایش به رفتارهای پرخطر ایفا می کند.

کلیدواژه ها:

تنظیم هیجان ، رفتارهای پرخطر ، نوجوانان ، آموزش مهارت های هیجانی ، سلامت روان مدرسه ، پیشگیری رفتاری