تاثیر آموزش مهارت های ارتباطی غیرکلامی (بدنی و چهره ای) بر افزایش تعامل اجتماعی دانش آموزان ناشنوا

تعامل اجتماعی یکی از مولفه های اساسی رشد روانی–اجتماعی دانش آموزان است که نقش تعیین کننده ای در سازگاری تحصیلی، هیجانی و رفتاری آنان ایفا می کند. دانش آموزان ناشنوا به دلیل محدودیت در دریافت و تولید زبان گفتاری، بیش از سایر دانش آموزان در معرض دشواری های ارتباطی و کاهش تعاملات اجتماعی قرار دارند. در این میان، مهارت های ارتباطی غیرکلامی شامل حرکات بدنی، حالات چهره، تماس چشمی، وضعیت بدن و ژست ها، به عنوان ابزارهای اصلی انتقال معنا، احساس و نیت ارتباطی در دانش آموزان ناشنوا اهمیت ویژه ای می یابند. آموزش هدفمند این مهارت ها می تواند زمینه ساز بهبود روابط اجتماعی و افزایش مشارکت فعال آنان در محیط های آموزشی شود.پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش مهارت های ارتباطی غیرکلامی (بدنی و چهره ای) بر افزایش تعامل اجتماعی دانش آموزان ناشنوا در مدارس استثنایی شهرستان گرگان انجام شد. روش پژوهش شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان ناشنوای مقطع ابتدایی مدارس استثنایی این شهرستان بود که از میان آن ها نمونه ای به روش در دسترس انتخاب و به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. گروه آزمایش طی چند جلسه آموزشی ساختاریافته، مهارت های ارتباطی غیرکلامی را دریافت کرد، در حالی که گروه کنترل آموزش های معمول مدرسه را ادامه داد. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه های استاندارد سنجش تعامل اجتماعی و مشاهده بالینی رفتارهای ارتباطی بود. نتایج این پژوهش بر ضرورت توجه به آموزش مهارت های غیرکلامی به عنوان بخشی جدایی ناپذیر از برنامه های گفتاردرمانی و آموزشی مدارس استثنایی تاکید می کند و می تواند راهنمایی کاربردی برای گفتاردرمانگران، معلمان و متخصصان حوزه آموزش استثنایی باشد.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی :مهارت های ارتباطی غیرکلامی ، تعامل اجتماعی ، دانش آموزان ناشنوا ، گفتاردرمانی ، آموزش استثنایی