جایگاه بازی در شکل گیری تجربه های یادگیری فعال

بازی به عنوان پدیده ای معنادار و تجربه محور، جایگاهی اساسی در فرایند یادگیری دارد و می تواند بستری پویا برای شکل گیری یادگیری فعال فراهم آورد. در فضای آموزشی، بازی صرفا ابزاری سرگرم کننده نیست، بلکه شیوه ای اثربخش برای درگیرسازی شناختی، عاطفی و اجتماعی یادگیرندگان به شمار می رود و امکان تجربه مستقیم مفاهیم را در موقعیت های واقعی یا شبه واقعی مهیا می سازد. یادگیری فعال زمانی تحقق می یابد که یادگیرنده نقش کنشگرانه در ساخت معنا داشته باشد و بازی با ایجاد فرصت تعامل، اکتشاف، آزمون وخطا و حل مسئله، این نقش را تقویت می کند. اهمیت توجه به جایگاه بازی از آن جا ناشی می شود که بسیاری از رویکردهای آموزشی سنتی، یادگیرندگان را به دریافت کنندگان منفعل محتوا تبدیل کرده و زمینه بروز خلاقیت، انگیزش درونی و مشارکت معنادار را محدود ساخته اند. در چنین شرایطی، بازی می تواند به عنوان راهکاری آموزشی، فاصله میان تجربه زیسته و محتوای آموزشی را کاهش دهد و یادگیری را به فرایندی لذت بخش و ماندگار بدل کند. ضرورت پرداختن به این موضوع در نظام آموزشی معاصر، پاسخ به نیاز یادگیرندگانی است که با شیوه های یکنواخت تدریس ارتباط موثری برقرار نمی کنند و نیازمند تجربه هایی متنوع و تعاملی هستند. مسئله اساسی آن است که علی رغم ظرفیت های گسترده بازی در ارتقای یادگیری فعال، در بسیاری از محیط های آموزشی جایگاه آن به درستی تبیین و به کار گرفته نمی شود و اغلب به فعالیتی حاشیه ای تقلیل می یابد. این غفلت می تواند موجب از دست رفتن فرصت های ارزشمند برای پرورش مهارت هایی همچون تفکر خلاق، همکاری و خودتنظیمی شود. ازاین رو، واکاوی جایگاه بازی در شکل گیری تجربه های یادگیری فعال می تواند به بازنگری در نگرش های آموزشی و بهره گیری هدفمند از بازی به عنوان ابزاری یاددهنده و یادگیرنده محور منجر شود و مسیر ارتقای کیفیت فرایند یادگیری را هموار سازد.

کلیدواژه ها:

بازی آموزشی ، یادگیری فعال ، تجربه یادگیری ، مشارکت یادگیرنده ، تعامل آموزشی.