بازتعریف نقش معلم در عصر دیجیتال: از انتقال دهنده ی دانش تا مربی فرآیند یادگیری

این پژوهش به تحلیل تحول بنیادین نقش معلم در گذار از پارادایم صنعتی آموزش به پارادایم دیجیتال و شبکه ای می پردازد. در عصر انفجار اطلاعات و دسترسی نامحدود به محتوا، نقش سنتی معلم به عنوان «منبع انحصاری دانش» و «انتقال دهنده اطلاعات» به طور اجتناب ناپذیری منسوخ شده است. این مقاله با رویکردی تحلیلی-توصیفی و با اتکا به نظریه های یادگیری سازنده گرا، ارتباط گرا و علوم اعصاب تربیتی، استدلال می کند که نقش جدید معلم، نقشی چندوجهی، پیچیده و حیاتی تر از گذشته است: مربی فرآیند یادگیری. این نقش نوین مستلزم مجموعه ای از شایستگی های تلفیقی است: معلم به عنوان طراح تجربه یادگیری، تسهیل گر شبکه های دانش، مرشد سواد دیجیتال و تفکر انتقادی، ارزیاب کننده فرآیندهای شناختی، و مربی هوش هیجانی و اجتماعی. این گذار صرفا تغییر وظایف نیست، بلکه تغییر هویت حرفه ای و فلسفه وجودی معلم است. یافته ها نشان می دهند که این تحول با چالش های عمیق فردی (مقاومت در برابر تغییر، شکاف شایستگی دیجیتال)، سازمانی (ساختار سلسله مراتبی مدارس، نظام ارزشیابی ناکارآمد) و اجتماعی (انتظارات سنتی والدین، جایگاه اجتماعی معلم) مواجه است. با این حال، فرصت های بی نظیری برای غنی سازی تاثیر معلم، شخصی سازی آموزش، و پرورش یادگیرندگانی خودراهبر و آماده برای جامعه ای پیچیده فراهم می آورد. مقاله با ارائه راهکارهایی برای نظام تربیت معلم، توسعه حرفه ای مستمر و تغییر سیاست های آموزشی، نتیجه می گیرد که آینده آموزش به کیفیت این گذار وابسته است: آینده ای که در آن معلم، نه در رقابت با ماشین، بلکه به عنوان رهبر خردمند فرآیندهای یادگیری انسانی، جایگاه بی بدیل خود را تثبیت خواهد کرد.

کلیدواژه ها:

نقش معلم ، عصر دیجیتال ، مربیگری یادگیری ، سازنده گرایی ، شایستگی های حرفه ای معلم ، سواد دیجیتال ، طراحی تجربه یادگیری ، تسهیل گری ، یادگیری مادام العمر.