نقش اعتماد به نفس تحصیلی در یادگیری پایدار

پژوهش حاضر با هدف تبیین و تحلیل نقش محوری «اعتماد به نفس تحصیلی» در دستیابی به «یادگیری پایدار» صورت پذیرفت. پژوهشگران در این مسیر، ضرورت بازنگری در رویکردهای آموزشی سنتی را که صرفا بر انتقال محتوای دانشی تمرکز داشتند، مورد تاکید قرار دادند. بررسی های انجام شده نشان داد که شکاف عمیقی میان کسب دانش کوتاه مدت و تثبیت آن در بلندمدت وجود دارد که این شکاف، غالبا ناشی از ضعف عوامل روان شناختی مرتبط با باور فرد به توانایی های خود بوده است. در این چارچوب، اعتماد به نفس تحصیلی به مثابه یک سازه روان شناختی بنیادین، عاملی تعیین کننده در میزان تعهد، انگیزش درونی و تداوم تلاش های یادگیرنده تلقی شد.تحقیقات تفصیلی صورت گرفته در این مسیر، حاکی از آن بود که دانش آموزان و دانشجویانی که از سطح بالایی از باور به کفایت خود در محیط های یادگیری برخوردار بودند، تمایل بیشتری به مواجهه فعال با چالش ها، پذیرش تکالیف پیچیده و استفاده از راهبردهای شناختی راهبردی از خود نشان دادند. این دست از یادگیرندگان، شکست ها را نه به عنوان دلیلی بر ناتوانی ذاتی، بلکه به عنوان بازخوردی سازنده برای تعدیل راهبردهای خود تلقی می کردند که این دیدگاه، مستقیما به افزایش تاب آوری و استمرار در فرایند یادگیری منتهی می شد. برعکس، فقدان این اعتماد، منجر به بروز اضطراب عملکرد، اجتناب از موقعیت های دشوار و در نهایت، شکل گیری یادگیری های سطحی و موقتی گردید که فاقد پایداری لازم برای کاربرد در موقعیت های جدید بودند.علاوه بر این، سازوکارهای تاثیرگذاری اعتماد به نفس بر یادگیری پایدار از طریق تسهیل خودتنظیمی و تعمیق معناجویی مورد واکاوی قرار گرفت. مشخص شد که فرد مطمئن، منابع شناختی خود را به جای نگرانی درباره ارزیابی یا قضاوت دیگران، بر پردازش عمیق اطلاعات و ایجاد ارتباطات معنایی میان دانش های پیشین و جدید متمرکز می سازد. این تمرکز، سنگ بنای یادگیری پایداری است که طی آن، دانش از حالت ذخیره شده منفعل خارج شده و به یک منبع فعال برای حل مسائل تبدیل می شود.در نهایت، نتایج این بررسی ها به نقش حیاتی محیط های حمایتی آموزشی، بازخورد سازنده مبتنی بر تلاش به جای توانایی ذاتی، و دخالت فعالانه خانواده ها در تقویت خودباوری های تحصیلی تاکید کرد. این عوامل محیطی، بستری را فراهم آوردند که در آن، اعتماد به نفس تحصیلی شکوفا شده و یادگیری به فرآیندی مستمر، خودانگیخته و پایدار تبدیل گردد. این یافته ها، مبانی نظری و عملی لازم را برای تدوین راهبردهای مداخله ای در نظام های آموزشی کشور فراهم ساختند.کلمات کلیدی

کلیدواژه ها:

اعتماد به نفس تحصیلی ، یادگیری پایدار ، خودتنظیمی ، انگیزش درونی ، تاب آوری آموزشی ، فرایندهای شناختی ، نظام آموزشی