تحلیل محتوای بررسی اعداد در کتاب های ریاضی متوسطه اول و دوم

مفهوم «عدد» به عنوان بنیادی ترین عنصر در آموزش ریاضیات مدرسه ای، نقشی محوری در توسعه تفکر جبری و سواد ریاضی دانش آموزان ایفا می کند. این مقاله با هدف تحلیل محتوای کیفی و کمی کتب ریاضی دوره های متوسطه اول (پایه های هفتم تا نهم) و متوسطه دوم (پایه های دهم تا دوازدهم) در نظام آموزشی ایران، به بررسی نحوه معرفی، بسط و تعمیق سیستم های اعداد می پردازد. روش پژوهش، تحلیل محتوای توصیفی-تحلیلی است که با تمرکز بر سیر تحولی اعداد از صحیح و گویا به حقیقی و مختلط انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که الگوی غالب در کتب درسی، رویکردی «مارپیچی» است که در آن مفاهیم در پایه های بالاتر با سطوح انتزاع بیشتری بازخوانی می شوند. با این حال، گسست هایی در گذار از رویکرد شهودی در متوسطه اول به رویکرد اصل موضوعی در متوسطه دوم مشاهده می شود. همچنین تحلیل ها بیانگر آن است که تاکید بر بازنمایی های چندگانه (کلامی، نمادین و تصویری) در پایه های پایین تر پررنگ تر بوده و در پایه های دوازدهم به سمت فرمالیسم محض میل می کند. مقاله حاضر ضمن نقد ساختار فعلی، راهکارهایی برای بهبود انسجام عمودی مفهوم عدد ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی: تحلیل محتوا ، سیستم های اعداد ، برنامه درسی ریاضی ، متوسطه اول و دوم ، بازنمایی ریاضی.