شایستگی های حرفه ای مورد نیاز معلمان ابتدایی مدارس

دوره ابتدایی به عنوان زیربنایی ترین مقطع نظام آموزشی، نقش تعیین کننده ای در شکل گیری شخصیت، نگرش ها، مهارت های پایه و هویت یادگیرندگان دارد. در این میان، معلم ابتدایی به عنوان اصلی ترین عامل انسانی فرایند تعلیم و تربیت، نقشی فراتر از انتقال دانش ایفا می کند و مسئولیت هدایت همه جانبه رشد شناختی، عاطفی، اجتماعی، اخلاقی و جسمانی دانش آموزان را بر عهده دارد. تحقق این ماموریت خطیر، مستلزم برخورداری معلمان ابتدایی از مجموعه ای منسجم و پویا از شایستگی های حرفه ای است که آنان را برای مواجهه با نیازهای متنوع دانش آموزان، تحولات سریع آموزشی و انتظارات فزاینده جامعه توانمند سازد.شایستگی های حرفه ای معلمان ابتدایی، طیفی گسترده از دانش تخصصی، مهارت های آموزشی و شایستگی های نگرشی و اخلاقی را دربر می گیرد. در بعد دانشی، تسلط بر محتوای درسی، آشنایی با مبانی روان شناسی رشد کودک، نظریه های یادگیری، برنامه درسی ملی و اصول ارزشیابی آموزشی از الزامات اساسی به شمار می آید. در بعد مهارتی، توانایی طراحی و اجرای روش های تدریس فعال، مدیریت اثربخش کلاس درس، بهره گیری هدفمند از فناوری های آموزشی، ایجاد انگیزش در یادگیرندگان و برقراری ارتباط سازنده با دانش آموزان و والدین اهمیت ویژه ای دارد. افزون بر این، شایستگی های نگرشی و اخلاقی نظیر تعهد حرفه ای، مسئولیت پذیری، عدالت آموزشی، صبر و بردباری، خلاقیت، روحیه یادگیری مادام العمر و پایبندی به ارزش های فرهنگی و تربیتی جامعه، بنیان هویت حرفه ای معلم ابتدایی را شکل می دهد.در شرایط کنونی مدارس، معلمان ابتدایی با چالش هایی همچون تنوع فرهنگی و فردی دانش آموزان، گسترش فناوری های نوین، تغییر انتظارات خانواده ها، فشارهای شغلی و ضرورت تحقق تعلیم و تربیت تمام ساحتی مواجه اند. ازاین رو، شایستگی حرفه ای دیگر مفهومی ایستا و محدود به دوره تربیت اولیه معلم نیست، بلکه فرایندی پویا و مستمر تلقی می شود که نیازمند به روزرسانی مداوم از طریق آموزش های ضمن خدمت، بازاندیشی حرفه ای و مشارکت در یادگیری های جمعی است.در مجموع، توجه نظام مند به شناسایی، تقویت و ارزشیابی شایستگی های حرفه ای معلمان ابتدایی، نه تنها موجب ارتقای کیفیت یاددهی–یادگیری در کلاس های درس می شود، بلکه زمینه ساز رشد حرفه ای معلمان، افزایش رضایت شغلی آنان و در نهایت تحقق اهداف کلان نظام آموزشی خواهد بود. سرمایه گذاری در این حوزه، سرمایه گذاری بر آینده آموزشی و تربیتی جامعه محسوب می شود.دوره ابتدایی به عنوان زیربنایی ترین مقطع نظام آموزشی، نقش تعیین کننده ای در شکل گیری شخصیت، نگرش ها، مهارت های پایه و هویت یادگیرندگان دارد. در این میان، معلم ابتدایی به عنوان اصلی ترین عامل انسانی فرایند تعلیم و تربیت، نقشی فراتر از انتقال دانش ایفا می کند و مسئولیت هدایت همه جانبه رشد شناختی، عاطفی، اجتماعی، اخلاقی و جسمانی دانش آموزان را بر عهده دارد. تحقق این ماموریت خطیر، مستلزم برخورداری معلمان ابتدایی از مجموعه ای منسجم و پویا از شایستگی های حرفه ای است که آنان را برای مواجهه با نیازهای متنوع دانش آموزان، تحولات سریع آموزشی و انتظارات فزاینده جامعه توانمند سازد.شایستگی های حرفه ای معلمان ابتدایی، طیفی گسترده از دانش تخصصی، مهارت های آموزشی و شایستگی های نگرشی و اخلاقی را دربر می گیرد. در بعد دانشی، تسلط بر محتوای درسی، آشنایی با مبانی روان شناسی رشد کودک، نظریه های یادگیری، برنامه درسی ملی و اصول ارزشیابی آموزشی از الزامات اساسی به شمار می آید. در بعد مهارتی، توانایی طراحی و اجرای روش های تدریس فعال، مدیریت اثربخش کلاس درس، بهره گیری هدفمند از فناوری های آموزشی، ایجاد انگیزش در یادگیرندگان و برقراری ارتباط سازنده با دانش آموزان و والدین اهمیت ویژه ای دارد. افزون بر این، شایستگی های نگرشی و اخلاقی نظیر تعهد حرفه ای، مسئولیت پذیری، عدالت آموزشی، صبر و بردباری، خلاقیت، روحیه یادگیری مادام العمر و پایبندی به ارزش های فرهنگی و تربیتی جامعه، بنیان هویت حرفه ای معلم ابتدایی را شکل می دهد.در شرایط کنونی مدارس، معلمان ابتدایی با چالش هایی همچون تنوع فرهنگی و فردی دانش آموزان، گسترش فناوری های نوین، تغییر انتظارات خانواده ها، فشارهای شغلی و ضرورت تحقق تعلیم و تربیت تمام ساحتی مواجه اند. ازاین رو، شایستگی حرفه ای دیگر مفهومی ایستا و محدود به دوره تربیت اولیه معلم نیست، بلکه فرایندی پویا و مستمر تلقی می شود که نیازمند به روزرسانی مداوم از طریق آموزش های ضمن خدمت، بازاندیشی حرفه ای و مشارکت در یادگیری های جمعی است.در مجموع، توجه نظام مند به شناسایی، تقویت و ارزشیابی شایستگی های حرفه ای معلمان ابتدایی، نه تنها موجب ارتقای کیفیت یاددهی–یادگیری در کلاس های درس می شود، بلکه زمینه ساز رشد حرفه ای معلمان، افزایش رضایت شغلی آنان و در نهایت تحقق اهداف کلان نظام آموزشی خواهد بود. سرمایه گذاری در این حوزه، سرمایه گذاری بر آینده آموزشی و تربیتی جامعه محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

شایستگی های حرفه ای ، معلمان ابتدایی ، کیفیت آموزش ، رشد حرفه ای معلمان ، مدیریت کلاس درس ، تعلیم و تربیت تمام ساحتی