تحلیل هیدرودینامیکی امواج و الگوی جریان های ساحلی در مصب رودخانه با استفاده از مدلMIKE ۲۱/۳ FM

مصب ها یکی از مهم ترین مناطق انتقال و انتشار آلاینده های مختلف صنعتی و رسوب ها محسوب می شوند. در سال های اخیر، مطالعاتی بر روی مدل سازی جریان های ناشی از امواج انجام شده است اما در مورد مصب رودخانه سفیدرود، اغلب پژوهش ها بر رسوب گذاری متمرکز بوده و عمدتا به صورت دوبعدی انجام شده اند، در حالی که بررسی های سه بعدی در این محدوده بسیار محدود است. این تحقیق، نخستین نمونه از تلفیق مدل موج بزرگ مقیاس کل دریای خزر با مدل جریان کوچک مقیاس مصب است که با استفاده از ماژول SW نرم افزار MIKE ۲۱ انجام شد و الگوی جریان سه بعدی نیز با استفاده از ماژول Flow Model نرم افزار MIKE ۳ شبیه سازی گردید. صحت سنجی مدل با داده های اندازه گیری شده سرعت جریان در دو حالت پرآبی و کم آبی انجام شد. نتایج شبیه سازی نشان می دهد که در فصل پرآبی، الگوی غالب جریان از غرب به شرق و جنوب شرقی است، در حالی که در فصل کم آبی، جریان ها به سمت مصب و در امتداد نوار ساحلی جهت گیری می کنند. بر اساس مدل سازی انجام شده، دامنه تغییرات سرعت جریان در فصل پرآبی بین ۰.۰۱ تا ۱.۵ متر بر ثانیه است. همچنین در برخی زمان ها سرعت جریان تا حدود ۳.۵ متر بر ثانیه نیز افزایش یافته است که علت آن افزایش دبی رودخانه (حدود ۳۷۰ مترمکعب بر ثانیه) و وقوع بادهای طوفانی بوده است. علاوه بر این، نتایج مقایسه مدل با داده های مشاهداتی، همپوشانی و دقت بسیار قابل قبولی را نشان می دهد که بیانگر آن است که نرم افزارMIKE ۳ ابزاری قدرتمند، معتبر و کارآمد برای شبیه سازی فرآیندهای هیدرودینامیکی مصب ها و پدیده های دریایی می باشد.

کلیدواژه ها:

الگوی موج و جریان ، مدلسازی سه بعدی ، مصب رودخانه سفیدرود ، DHI Mike