بازنمایی کلاه خود رستم در دوران شکوفایی کتاب آرایی ایران (مطالعه موردی: شاهنامه طهماسبی)

رستم از شاخص ترین شخصیت های ادبیات حماسی در زبان فارسی است که در شاهنامه فردوسی، از آن به عنوان چهره ای ملی و ابرپهلوان یاد شده است. بخش قابل توجهی از این حماسه در برگیرنده ی توصیف های فردوسی از ظاهر، رفتار و روحیات رستم است و این توصیف ها دستمایه ی تصویرگران و نقاشان ایرانی برای خلق تصاویر بسیاری بوده است. شاهنامه طهماسبی به عنوان یکی از برجسته ترین نسخ مصور شاهنامه در عصر شکوفایی کتاب آرایی ایرانی، با داشتن نگاره های بسیار و شاخص، که توسط نامدارترین هنرمندان مکتب تبریز صفوی تولید شده، شهرت جهانی دارد. از این رو، مطالعه این شاهنامه ، مدنظر این پژوهش قرارگرفته است . در این شاهنامه در میان تنوعی از جنگ افزارهای رستم، کلاه خود به دلیل تعلق آن به یکی از مهم ترین شخصیت های شاهنامه و تنوع در محتوا و تصویر، قابلیت بررسی بسیار دارد. مساله این است: در ترسیم کلاه خود رستم، نگارگران نسخه شاهنامه طهماسبی چه ویژگی های بصری را به نمایش گذاشته اند؟ و تا چه میزان از متن ادبی شاهنامه تبعیت کرده اند؟ روش تحقیق توصیفی تحلیلی و شیوه گردآوری اطلاعات، کتابخانه ای-اسنادی است. نتایج پژوهش مبین این نکته هستند که نگارگران از فرمتی ثابت در ترسیم کلاه خود رستم استفاده کرده و توجه به متن ادبی شاهنامه جز در برخی موارد، مدنظر هنرمند نبوده است.

کلیدواژه ها:

ادبیات حماسی ، شاهنامه نگاری ، شاهنامه طهماسبی ، کلاه خود رستم