تبیین نقش اصیل مدیر مدرسه در پرورش اکوسیستم یادگیری معنامحور با الهام از ادبیات فارسی

در پارادایم مدیریتی حاکم بر مدارس ابتدایی، نقش مدیر به نحو فزاینده ای به یک ناظر اجرایی و کارگزار اداری تقلیل یافته است؛ نقشی که با تمرکز بر رویه های بوروکراتیک، از رسالت اصلی خود یعنی پرورش انسان و معماری یک فرهنگ یادگیری پویا فاصله گرفته است. این مقاله با رویکرد تحلیلی-تبیینی و با بهره گیری از روش «مرور یکپارچه ادبیات»، به دنبال ارائه یک الگوی جایگزین تحت عنوان «رهبری روایی» است که ریشه در گنجینه غنی ادبیات فارسی دارد. این الگو، مدیر مدرسه را از یک «ناظر» به یک «راوی» و «معناپرداز» تبدیل می کند. یافته های حاصل از سنتز پژوهش ها در حوزه مدیریت آموزشی و نظریه های ادبی، سه کارکرد محوری را برای مدیر به عنوان یک رهبر روایی تبیین می کند: ۱) مدیر به مثابه معناپرداز و گزینشگر روایت های هویت بخش، که با استفاده از داستان ها، اشعار و تمثیل های ادبی، ارزش های بنیادین مدرسه را نهادینه می سازد؛ ۲) مدیر به مثابه راوی کلان چشم انداز مدرسه، که اهداف استراتژیک را در قالب یک داستان جذاب و مشترک برای معلمان، دانش آموزان و والدین روایت می کند و انگیزه جمعی را برمی انگیزد؛ و ۳) مدیر به مثابه معمار فرهنگ مبتنی بر همدلی و شنیدن، که با ایجاد فضایی برای شنیده شدن روایت های فردی، فرهنگی مبتنی بر درک متقابل و تعلق خاطر را پایه ریزی می کند. این مقاله استدلال می کند که گذار به رهبری روایی، می تواند به مثابه یک راهبرد فرهنگی، به شکل معناداری به افزایش انگیزش درونی معلمان، عمق بخشی به یادگیری دانش آموزان و تقویت پیوند خانه و مدرسه منجر شود.

کلیدواژه ها:

رهبری روایی ، مدیریت آموزشی ، اکوسیستم یادگیری ، ادبیات فارسی ، فرهنگ مدرسه ، مدرسه ابتدایی ،