تحلیل نقش مدیریت کلاس درس در کاهش مشکلات رفتاری دانش آموزان

مسئله مدیریت کلاس درس و تاثیر آن بر کاهش ناهنجاری های رفتاری دانش آموزان، یکی از چالش های بنیادین نظام های آموزشی در سراسر جهان است. هدف اصلی این پژوهش، تحلیل نقش سبک های مختلف مدیریت کلاس درس (مداخله گر، تعاملی و غیرمداخله گر) در کاهش مشکلات رفتاری (شامل پرخاشگری، بی نظمی و گوشه گیری) دانش آموزان مقطع متوسطه بود. روش پژوهش حاضر از نوع ترکیبی (کمی و کیفی) با طرح تبیینی دنباله دار است. جامعه آماری شامل دانش آموزان و معلمان مدارس شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود که با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، ۳۸۴ نفر برای بخش کمی و ۲۰ نفر معلم خبره برای بخش کیفی انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه استاندارد مدیریت کلاس درس و پرسشنامه مشکلات رفتاری کوای و پترسون، به همراه مصاحبه های نیمه ساختاریافته بود. داده های کمی با استفاده از آزمون های همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه و داده های کیفی با روش تحلیل مضمون تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که بین سبک مدیریت کلاس تعاملی (مقتدرانه) و کاهش مشکلات رفتاری رابطه منفی و معناداری وجود دارد (p < ۰.۰۱). نتایج تحلیل رگرسیون حاکی از آن بود که مولفه های مدیریت کلاس قادرند ۴۵ درصد از واریانس مشکلات رفتاری را پیش بینی کنند. همچنین، در بخش کیفی، مضامینی چون “برقراری ارتباط عاطفی”، “قانون مداری منعطف” و “مشارکت دادن دانش آموزان در تصمیم گیری” به عنوان راهکارهای موثر شناسایی شدند. این مطالعه نتیجه می گیرد که توانمندسازی معلمان در به کارگیری راهبردهای مدیریت تعاملی، موثرترین روش برای پیشگیری و کاهش مشکلات رفتاری است.

کلیدواژه ها:

مدیریت کلاس درس ، مشکلات رفتاری ، سبک های مدیریتی ، روان شناسی تربیتی ، اختلالات رفتاری دانش آموزان ، جو کلاس